open-data

name: open-data description: >- Helpt bij het publiceren en gebruiken van open data conform Nederlandse en Europese standaarden, inclusief DCAT-AP-NL, data.overheid.nl, high-value datasets en de Wet hergebruik overheidsinformatie (Who). Gebruik deze skill wanneer de gebruiker vraagt over 'open data', 'DCAT', 'DCAT-AP', 'DCAT-AP-NL', 'data.overheid.nl', 'dataset publiceren', 'publish dataset', 'open data overheid', 'government open data', 'high-value dataset', 'HVD', 'Wet hergebruik overheidsinformatie', 'Who', 'Open Data Richtlijn', 'Open Data Directive', 'CKAN', 'dataportaal', 'data portal', 'catalogus', 'metadata dataset', 'linked data overheid', 'SPARQL overheid', 'API dataset', 'bulk download', 'machine-leesbaar', 'machine-readable', 'CSV overheid', 'JSON overheid', 'RDF overheid', 'open data licentie', 'CC0', 'public domain', 'hergebruik data', 'data reuse', 'FAIR data', 'dataregister', 'data inventory', of wanneer de gebruiker data wil publiceren of gebruiken via Nederlandse overheidsdata-platformen. model: sonnet allowed-tools: - WebFetch(*) - Bash(curl *) - Bash(gh api *) - Bash(gh search *)

Open Data — DCAT-AP-NL & data.overheid.nl

Publiceer en gebruik open overheidsdata conform Nederlandse en Europese standaarden.

Bron: data.overheid.nl | DCAT-AP-NL | Open Data Richtlijn

Wettelijk kader

Kernverplichtingen

High-Value Datasets (HVD)

Sinds juni 2024 verplicht als open data met API + bulkdownload:

HVD-vereisten

DCAT-AP-NL — metadatastandaard

DCAT-AP-NL is het Nederlandse toepassingsprofiel van DCAT-AP (W3C/EU) voor het beschrijven van datasets.

Kernklassen

Verplichte metadata — Dataset

DCAT-AP-NL in JSON-LD

{
  "@context": {
    "dcat": "http://www.w3.org/ns/dcat#",
    "dct": "http://purl.org/dc/terms/",
    "foaf": "http://xmlns.com/foaf/0.1/",
    "overheid": "http://standaarden.overheid.nl/owms/terms/"
  },
  "@type": "dcat:Dataset",
  "dct:title": "Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG)",
  "dct:description": "Alle adressen, verblijfsobjecten, standplaatsen, ligplaatsen en panden in Nederland.",
  "dct:publisher": {
    "@type": "foaf:Agent",
    "foaf:name": "Kadaster"
  },
  "dcat:theme": [
    "http://standaarden.overheid.nl/owms/terms/Ruimte_en_infrastructuur"
  ],
  "dcat:keyword": ["adressen", "gebouwen", "BAG", "basisregistratie"],
  "dct:language": "http://publications.europa.eu/resource/authority/language/NLD",
  "dct:accrualPeriodicity": "http://publications.europa.eu/resource/authority/frequency/DAILY",
  "dct:modified": "2026-02-01",
  "dcat:distribution": [
    {
      "@type": "dcat:Distribution",
      "dct:title": "BAG API",
      "dcat:accessURL": "https://api.bag.kadaster.nl/lvbag/individuelebevragingen/v2",
      "dct:format": "application/json",
      "dct:license": "https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/"
    },
    {
      "@type": "dcat:Distribution",
      "dct:title": "BAG Extract (bulkdownload)",
      "dcat:downloadURL": "https://service.pdok.nl/lv/bag/atom/downloads/lvbag-extract-nl.zip",
      "dct:format": "application/xml",
      "dct:license": "https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/"
    }
  ]
}

DCAT-AP-NL in RDF/Turtle

@prefix dcat: <http://www.w3.org/ns/dcat#> .
@prefix dct:  <http://purl.org/dc/terms/> .
@prefix foaf: <http://xmlns.com/foaf/0.1/> .

<https://data.overheid.nl/dataset/bag>
  a dcat:Dataset ;
  dct:title "Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG)"@nl ;
  dct:description "Alle adressen en gebouwen in Nederland."@nl ;
  dct:publisher <https://identifier.overheid.nl/tooi/id/organisatie/kadaster> ;
  dcat:theme <http://standaarden.overheid.nl/owms/terms/Ruimte_en_infrastructuur> ;
  dcat:keyword "adressen"@nl, "gebouwen"@nl, "BAG"@nl ;
  dct:language <http://publications.europa.eu/resource/authority/language/NLD> ;
  dct:accrualPeriodicity <http://publications.europa.eu/resource/authority/frequency/DAILY> ;
  dcat:distribution <https://data.overheid.nl/dataset/bag/api> .

<https://data.overheid.nl/dataset/bag/api>
  a dcat:Distribution ;
  dct:title "BAG API"@nl ;
  dcat:accessURL <https://api.bag.kadaster.nl/lvbag/individuelebevragingen/v2> ;
  dct:format <http://publications.europa.eu/resource/authority/file-type/JSON> ;
  dct:license <https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/> .

data.overheid.nl — Registratie

Metadata aanleveren via API

POST /api/3/action/package_create HTTP/1.1
Host: data.overheid.nl
Authorization: Api-Key {api-key}
Content-Type: application/json

{
  "name": "mijn-dataset-2026",
  "title": "Openingstijden overheidsloketten",
  "notes": "Actuele openingstijden van alle overheidsloketten in Nederland.",
  "owner_org": "gemeente-amsterdam",
  "license_id": "cc-zero",
  "tags": [
    {"name": "openingstijden"},
    {"name": "loketten"},
    {"name": "dienstverlening"}
  ],
  "resources": [
    {
      "name": "Openingstijden API",
      "url": "https://api.gemeente.nl/openingstijden/v1",
      "format": "JSON",
      "description": "REST API conform NL API Design Rules"
    },
    {
      "name": "Openingstijden CSV",
      "url": "https://data.gemeente.nl/downloads/openingstijden.csv",
      "format": "CSV"
    }
  ]
}

Harvesting

data.overheid.nl kan automatisch metadata harvesten uit lokale CKAN-instanties of DCAT-endpoints:

Formaten en licenties

Aanbevolen formaten (5-sterrenmodel Tim Berners-Lee)

Minimaal: ★★★ (open formaat). HVD vereist API + bulkdownload.

Licenties

FAIR-principes

API voor open data

# Voorbeeld: dataset publiceren met Python
import httpx

CKAN_URL = "https://data.overheid.nl/api/3/action"
API_KEY = "mijn-api-key"

async def publiceer_dataset(titel: str, beschrijving: str, resources: list[dict]):
    """Publiceer een dataset op data.overheid.nl."""
    async with httpx.AsyncClient() as client:
        response = await client.post(
            f"{CKAN_URL}/package_create",
            json={
                "name": titel.lower().replace(" ", "-"),
                "title": titel,
                "notes": beschrijving,
                "license_id": "cc-zero",
                "resources": resources,
            },
            headers={"Authorization": API_KEY}
        )
        return response.json()

Implementatie-checklist

• Dataset geidentificeerd: welke data kan als open data worden gepubliceerd?
• Privacycheck: geen persoonsgegevens in de dataset (of geanonimiseerd)
• Formaat: data beschikbaar in open, machine-leesbaar formaat (CSV, JSON, GeoJSON)
• API: dynamische data ontsloten via REST API (NL API Design Rules)
• Bulkdownload: volledige dataset downloadbaar
• Licentie: CC0 of CC BY 4.0 toegepast
• DCAT-AP-NL metadata: alle verplichte velden ingevuld
• data.overheid.nl: dataset geregistreerd op het nationale portaal
• HVD-check: valt de dataset onder een HVD-categorie? Zo ja: verplicht API + bulk + gratis
• Kwaliteit: data gevalideerd op compleetheid, juistheid, actualiteit
• Updatefrequentie: schema voor regelmatige updates gedefinieerd en geautomatiseerd
• Documentatie: databeschrijving, kolombeschrijvingen, licentie duidelijk vermeld

Gerelateerde skills

Meer informatie

• data.overheid.nl — nationaal open data portaal
• DCAT-AP-NL — metadatastandaard
• Open Data Richtlijn | HVD-verordening
• data.europa.eu — Europees data portaal
• FAIR principes
• 5-sterrenmodel Open Data