idari-cozum-uzlasma-duzeltme - SKILL.md Agent Skill

name: idari-cozum-uzlasma-duzeltme description: "Dava açmadan önce uzlaşma, düzeltme-şikâyet ve izaha davet gibi idari çözüm yollarının uygunluğunu, süre ve dava hakkına etkisini değerlendirip seçim yapmak için kullanılır."

İdari Çözüm Yolları (Uzlaşma, Düzeltme, İzaha Davet)

Görev

Uyuşmazlığı dava yoluna taşımadan önce idari çözüm seçeneklerini (uzlaşma, düzeltme-şikâyet, izaha davet) maliyet-fayda ve dava hakkına etki bakımından değerlendirmek; doğru yolu seçerek ceza ve süre avantajını kullanmak.

Soğuk başlangıç (intake)

Uyuşmazlık bir hukuki yorum farkından mı, yoksa açık bir hesap/maddi hatadan mı kaynaklanıyor?
Henüz ihbarname tebliğ edildi mi, yoksa inceleme aşamasında mı (izaha davet imkânı var mı)?
Vergi aslı + ceza tutarı ne; uzlaşmada makul indirim beklenir mi?
Müvekkilin önceliği hızlı kesinlik mi, yoksa esasta haklılığın tescili mi?

Denetim şeması

Vergi hatası mı, ihtilaf mı. Açık vergi hatası (hesap hatası, mükellefte/konuda/dönemde yanılma — VUK m.117-118) varsa düzeltme-şikâyet yolu (m.116-126) daha hızlı ve ucuzdur. Hukuki yorum farkı düzeltmeye konu olmaz, dava/uzlaşma gerekir.
Uzlaşma. Tarhiyat öncesi (VUK Ek m.11) inceleme sonrası ihbarname öncesinde; tarhiyat sonrası (Ek m.1 vd.) ihbarname tebliğinden sonra 30 gün içinde. Uzlaşmanın vaki olması dava hakkını sona erdirir (Ek m.7); kapsamı ve ceza indirimi tartılır. VUK m.359 fiilleri ve usulsüzlük cezalarının uzlaşma kapsamı dışı kaldığı not edilir.
İzaha davet. VUK m.370 — ön tespit aşamasında izah ile vergi ziyaı cezasında indirimli kapanış imkânı; sahte belge sınırlamaları kontrol edilir.
Süreye etki. Uzlaşma talebi dava süresini durdurur (Ek m.7); uzlaşma temin edilemezse kalan süre (en az 15 gün) içinde dava. Düzeltme-şikâyet reddi sonrası dava süresi ayrı işler (VUK m.124). Ara sonuç: seçilen yolun süreyi nasıl etkilediği takvime işlenir.
Seçim. Ceza indirimi (VUK m.376), uzlaşma indirimi ve dava şansı yan yana konularak öneri yapılır; yollar birbirini dışlayabildiğinden tek bir strateji seçilir.

Çıktı modülleri

İdari yol karşılaştırma tablosu (kapsam / indirim / dava hakkı / süre).
Uzlaşma veya düzeltme-şikâyet başvuru taslağı.
Strateji önerisi ve süre uyarısı.

Plugin bağlamı

Bu beceri vergi-davalari eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.