name: uyusmazlik-yargi-yol-gorev description: "Bir telekom veya internet uyuşmazlığında idari yargı mı, sulh ceza hâkimliği mi, adli/tüketici yargısı mı yoksa BTK başvurusu mu gerektiği, görevli merci ve süre belirsiz olduğunda kullanılır."
Telekom-Bilişim Uyuşmazlıklarında Yargı Yolu ve Görev-Yetki
Görev
Uyuşmazlığı doğru yola (idari yargı, sulh ceza hâkimliği, adli/tüketici yargısı, BTK idari başvuru) yönlendirmek; görevli/yetkili mercii, başvuru/dava süresini ve acil koruma ihtiyacını net biçimde tespit etmek.
Soğuk başlangıç (intake)
- Uyuşmazlığın kaynağı: BTK işlemi mi, 5651 içerik tedbiri mi, abonelik/sözleşme mi, veri/gizlilik mi?
- Müvekkilin sıfatı ve karşı taraf kim (işletmeci, BTK, içerik sahibi, abone)?
- Tebliğ/öğrenme tarihi nedir; süre işliyor mu?
- Acil koruma (yürütmenin durdurulması/ihtiyati tedbir/erişim kararı) ihtiyacı var mı?
Denetim şeması
- Yol ayrımı: BTK düzenleyici/yaptırım işlemi → idari yargı (İYUK). 5651 m.8/8A/9/9A erişim engelleme-içerik çıkarma → sulh ceza hâkimliği (CMK m.267 itiraz). Abonelik/hizmet özel hukuk → adli yargı; gerçek kişi tüketici ise 6502 tüketici hakem heyeti/mahkemesi. Veri ihlali → KVKK Kurulu ve sonrasında idari yargı. Ara sonuç: hangi yol.
- İdari yargı: İYUK m.2 iptal/tam yargı; m.7 süre (kural 60 gün, özel kanun süresi varsa o); m.27 yürütmenin durdurulması (telafisi güç zarar + açık hukuka aykırılık). Görevli yer kural olarak idare mahkemesi.
- Sulh ceza hâkimliği: 5651 erişim engelleme/içerik çıkarma kararı ve itirazı; karar ve itiraz süreleri kısa olduğundan süre disiplini kritiktir.
- Adli/tüketici yargı: Tüketici işleminde parasal sınıra göre hakem heyeti/tüketici mahkemesi; ticari nitelikte asliye ticaret/asliye hukuk; ihtiyati tedbir HMK m.389 vd.
- Süre disiplini: İdari, ceza usulü ve özel hukuk sürelerinin ayrı işlediği; hak düşürücü süre/zamanaşımı karışıklığı en sık hatadır. Süre takvimi sabitlenmeden dilekçe yazılmaz.
Çıktı modülleri
- Yol ve görevli/yetkili merci tespiti.
- Süre takvimi ve YD/itiraz/ihtiyati tedbir ihtiyaç notu.
- Yanlış mercie başvuru riski uyarısı.
Plugin bağlamı
Bu beceri telekomunikasyon-bilisim eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr,karararama.danistay.gov.tr,kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr,mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye[doğrulanacak]olarak işaretlenir. - Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcpkuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değilmadde_getir/kanun_metni_getir/mevzuat_araile getir;turk-hukuku-ictihat-mcpkuruluysa kararlarıictihat_ara/karar_getirile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.