name: ihtiyati-tedbir-ve-delil-tespiti description: "Tasarım uyuşmazlıklarında tecavüzün durdurulması/önlenmesi için ihtiyati tedbir ve delillerin kaybolmadan tespiti taleplerinin hazırlanması; hızlı müdahale, fuar baskını veya ürünün piyasadan çekilmesi gibi acil korumalar gerektiğinde kullanılır."
İhtiyati Tedbir ve Delil Tespiti
Görev
Esas dava açılmadan veya dava sürerken hakkı korumak: tecavüz fiilini durduran/önleyen ihtiyati tedbir ile, kaybolması/değişmesi muhtemel delillerin tespitini sağlamak. Fuar, ihale, sezon ürünü gibi zaman-kritik durumlarda belirleyicidir.
Soğuk başlangıç (intake)
- Acil tehlike ne (fuarda sergileme, toplu satış, ihaleye teklif, ürünün tükenmesi)?
- Korunan hakkın geçerliliği ve sicil durumu güçlü mü (tedbirde yaklaşık ispat gerekir)?
- Hangi delil kaybolabilir (numune, üretim kayıtları, stok, dijital kayıt)?
- Karşı tarafın adresi/ürünü tespit edilebilir mi (keşif/bilirkişi için)?
Denetim şeması
- İhtiyati tedbir dayanağı (SMK m.159, HMK m.389 vd.): Tasarım sahibi, tecavüz veya yakın tehlike hâlinde üretimin/satışın durdurulması, ürünlere el konulması, teminat gibi tedbirler isteyebilir. Yaklaşık ispat (HMK m.390/3) yeterlidir; hakkın varlığı ve tecavüz/tehlike yaklaşık olarak gösterilir.
- Teminat (HMK m.392): Tedbir kural olarak teminata bağlanır; haksız tedbir tazminat sorumluluğu doğurur (HMK m.399). Teminat tutarı ve istisnaları değerlendirin.
- Tedbirin kapsamı: Üretim/satış/ithalat yasağı, gümrükte durdurma (SMK m.159 ve gümrük mevzuatı), ürünlere/araçlara el koyma, fuarda standdan çekme. Orantılılığı gerekçelendirin.
- Esas dava süresi (HMK m.397/1): Dava açılmadan alınan tedbirde, tedbir kararının uygulanmasından itibaren 2 hafta içinde esas dava açılmalı; aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar.
- Delil tespiti (HMK m.400 vd.): Numune alma, üretim/stok/defter incelemesi, bilirkişiyle keşif; ileride elde edilmesi zorlaşacak deliller için ayrı veya tedbirle birlikte talep edilir.
- Görev/yetki: FSHHM; tedbir esas davaya bakacak veya en yakın/uygun mahkemeden istenir (HMK m.390/1).
Çıktı modülleri
- İhtiyati tedbir dilekçesi iskeleti (yaklaşık ispat, talep, teminat görüşü).
- Delil tespiti talebi ve tespit edilecek delil listesi.
- 2 haftalık esas dava süresi takvimi ve haksız tedbir riski notu.
Plugin bağlamı
Bu beceri tasarim-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr,karararama.danistay.gov.tr,kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr,mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye[doğrulanacak]olarak işaretlenir. - Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcpkuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değilmadde_getir/kanun_metni_getir/mevzuat_araile getir;turk-hukuku-ictihat-mcpkuruluysa kararlarıictihat_ara/karar_getirile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.