paylasma-ve-ortakligin-giderilmesi - SKILL.md Agent Skill

name: paylasma-ve-ortakligin-giderilmesi description: "Birden çok kişiye ait taşınmazda paydaşlar arası uyuşmazlık, payın devri, yönetim, ortaklığın aynen taksim veya satış yoluyla giderilmesi (izale-i şuyu) söz konusu olduğunda; paylı ile elbirliği mülkiyet ayrımı ve önalım hakkı değerlendirilirken kullanılır."

Paylı/Elbirliği Mülkiyet ve Ortaklığın Giderilmesi

Görev

Ortak mülkiyet türünü belirlemek, paydaşların yetki ve yükümlülüklerini saptamak ve ortaklığın giderilmesini (aynen taksim/satış) doğru usulle yürütmek.

Soğuk başlangıç (intake)

Mülkiyet türü: paylı (müşterek) mı, elbirliği (iştirak/tereke) mi?
Talep: payın devri, yönetim/kullanım, önalım, ortaklığın giderilmesi mi?
Aynen taksim mümkün mü (yüzölçüm, imar, bölünebilirlik) yoksa satış mı gerekecek?
Yasal önalım hakkı kullanılacak bir pay devri var mı; süre işliyor mu?

Denetim şeması

Mülkiyet türünü ayır. Paylı mülkiyette her paydaşın belirli bir payı vardır, payını serbestçe devredebilir (TMK m.688-689). Elbirliği mülkiyette pay belirsizdir, tasarruf oybirliği gerektirir (TMK m.701-703); tereke önce paylı mülkiyete çevrilmeden tek tek pay devri yapılamaz.
Yönetim/kullanımı çöz. Olağan yönetim çoğunluk, önemli işler ve tasarruf nitelikli kararlar nitelikli çoğunluk/oybirliği (TMK m.690-692). Paydaş giderlere payı oranında katlanır (TMK m.694).
Yasal önalımı denetle. Paylı mülkiyette paydaş, payın üçüncü kişiye satışında yasal önalım hakkını kullanabilir (TMK m.732-733); satışın bildiriminden 3 ay ve her halde 2 yıl içinde dava (TMK m.733/3) hak düşürücü süresi. Önalım davası alıcıya karşı açılır.
Ortaklığın giderilmesini planla. Her paydaş paylaşmayı isteyebilir (TMK m.698); öncelik aynen taksim (TMK m.699), bölünemiyorsa satış suretiyle (açık artırma) giderilir. Paylaşmayı engelleyen sözleşme/amaç (en çok 10 yıl) ve uygun olmayan zaman istisnası gözetilir.
Usul. Ortaklığın giderilmesi davası sulh hukuk mahkemesinde (HMK m.4) görülür; tüm paydaşlar davaya dahil edilir (zorunlu dava arkadaşlığı). Aynen taksimde fen ve kıymet bilirkişisi.
Ara sonuç. Aynen taksim mi satış mı, önalım süresi, husumet çevresi netleştirilir.

Çıktı modülleri

Mülkiyet türü–yetki–talep tablosu.
Önalım veya ortaklığın giderilmesi dava dilekçesi iskeleti.
Aynen taksim/satış fizibilitesi ve önalım hak düşürücü süre notu.

Plugin bağlamı

Bu beceri tapu-kadastro eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.