bedel-faiz-odeme-ve-uyarlama - SKILL.md Agent Skill

name: bedel-faiz-odeme-ve-uyarlama description: "Bedel belirleme, faiz, ödeme koşulları, mücbir sebep ve aşırı ifa güçlüğü uyarlama maddelerinin denetimi gerektiğinde kullanılır."

Bedel, Faiz, Ödeme ve Uyarlama Şartları

Görev

Bedel, faiz, ödeme takvimi, fiyat artış mekanizması, mücbir sebep ve uyarlama (hardship) maddelerini denetlemek; belirsizlikleri ve dengesizlikleri gidermek.

Soğuk başlangıç (intake)

Bedel sabit mi, endeksli mi, dövizli mi (kambiyo/yasak riski)?
Temerrüt faizi oranı ve türü kararlaştırılmış mı?
Mücbir sebep tanımı var mı; uyarlama/yeniden müzakere kaydı bulunuyor mu?
Ödeme tetikleyicileri (milestone, teslim, kabul) net mi?

Denetim şeması

Bedel belirliliği: Edim ve karşı edim belirli/belirlenebilir olmalı; "ayrıca anlaşılacaktır" gibi açık uçlu bedel uyuşmazlık doğurur. Endeks/artış formülü ölçülebilir yazılmalı.
Faiz: Temerrüt faizi kararlaştırılmamışsa kanuni faiz (TBK m.120, 3095 s.K.); ticari işlerde avans faizi/TTK rejimi. Sözleşmeyle kararlaştırılan faiz fahişse TBK m.120/f.2-3 ve dürüstlük denetimi; bileşik faiz yasağı (yalnız cari hesap/ticari ödünçte istisna).
Para birimi: Döviz/dövize endeksli bedellerde yürürlükteki kambiyo mevzuatı ve TBK m.99 (yabancı para borcu) kontrol edilir; yasak kapsamı [doğrulanacak] güncel mevzuattan teyit edilir.
Mücbir sebep: Tanım, sayılan haller (kapsayıcı/sınırlı), bildirim süresi, ispat ve sonuç (askı/fesih). Mücbir sebep ifa imkânsızlığına (TBK m.136) köprülenir.
Uyarlama (hardship): TBK m.138 — sözleşme yapılırken öngörülemeyen olağanüstü durum ifayı aşırı güçleştirirse hâkimden uyarlama, mümkün değilse dönme/fesih istenebilir; bu hak emredici çekirdek taşır, sözleşmesel hardship klozu bunu somutlaştırır.
İspat/usul: Ödemeyi borçlu (TBK m.6/genel), temerrüdü ve faizi alacaklı ispatlar; makbuz/dekont düzeni önerilir.

Çıktı modülleri

Bedel-faiz-ödeme denetim notu ve belirsizlik listesi.
Dengeli mücbir sebep + uyarlama (m.138) lafzı önerisi.
Para birimi/kambiyo ve fahiş faiz riski uyarısı.

Plugin bağlamı

Bu beceri sozlesme-inceleme-redline eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.