name: sirket-uyusmazligi-dava-gorev-yetki description: "Bir şirket uyuşmazlığında görevli mahkeme (asliye ticaret), yetki, ticari dava niteliği, arabuluculuk dava şartı, ihtiyati tedbir ve süreler belirlenirken; doğru usul rotasını ve süreleri kaçırmamak için kullanılır."
Şirket Uyuşmazlıklarında Dava, Görev ve Yetki
Görev
Şirket kaynaklı uyuşmazlığı doğru usul rotasına oturtmak: ticari dava niteliği, görevli/yetkili mahkeme, dava şartı arabuluculuk, ihtiyati tedbir ve hak düşürücü süreler.
Soğuk başlangıç (intake)
- Uyuşmazlık türü ne (genel kurul iptali, sorumluluk, pay devri, fesih, alacak)?
- Taraflar tacir mi; uyuşmazlık mutlak ticari dava mı (TTK m.4)?
- Konusu para alacağı mı (dava şartı arabuluculuk gerekir mi)?
- Hak düşürücü/zamanaşımı süresi işliyor mu (ör. iptal 3 ay)?
- Acil koruma (ihtiyati tedbir, kararın icrasının ertelenmesi) gerekiyor mu?
Denetim şeması
- Ticari dava niteliği: TTK m.4 (mutlak ticari davalar — TTK'dan doğanlar dâhil) ve m.5 (görev). Şirketler hukuku uyuşmazlıkları kural olarak ticari davadır.
- Görev: Asliye ticaret mahkemesi (TTK m.5; 6102/6335 düzenlemeleri). Tek hâkim/heyet ayrımı parasal sınıra göre.
- Yetki: Genel kurul iptali ve birçok şirket davası için şirket merkezi mahkemesi (ör. m.445/2). Genel yetki HMK m.6; sözleşmeden doğan alacakta HMK m.10.
- Dava şartı arabuluculuk: Ticari davalarda konusu bir miktar para olan alacak/tazminat talepleri için dava açmadan önce arabuluculuk zorunlu (TTK m.5/A; 6325 sayılı HUAK ve ilgili düzenlemeler). İptal/tespit davaları kural olarak kapsam dışı — talebin niteliğini denetle.
- Süreler: Genel kurul iptali 3 ay (m.445); sorumlulukta m.560 zamanaşımı; pay devrine bağlı talepler ilgili özel sürelere tabi. Süreyi en başta takvimle.
- İhtiyati tedbir/koruma: HMK m.389 vd. tedbir; genel kurul kararının icrasının ertelenmesi m.449 (teminat).
- İspat ve dava şartları: HMK m.114-115 dava şartları (görev, yetki kesin değilse ilk itiraz, arabuluculuk dava şartı); HMK m.190 ispat yükü.
Çıktı modülleri
- Usul rotası kararı (görev-yetki-arabuluculuk-süre tablosu).
- Süre takvimi ve hak düşürücü süre uyarıları.
- İhtiyati tedbir/erteleme talebi taslağı.
Plugin bağlamı
Bu beceri sirketler-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr,karararama.danistay.gov.tr,kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr,mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye[doğrulanacak]olarak işaretlenir. - Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcpkuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değilmadde_getir/kanun_metni_getir/mevzuat_araile getir;turk-hukuku-ictihat-mcpkuruluysa kararlarıictihat_ara/karar_getirile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.