name: ozet-cikarma description: "Uzun bir dava dosyasını, bilirkişi raporunu, sözleşmeyi veya yazışma zincirini hukukçu olmayan bir karar verici için kısa, yalın ve doğru yönetici özetine indirgemek gerektiğinde kullanılır."
Belge Özeti ve Yönetici Özeti Çıkarma
Görev
Uzun ve teknik bir hukuki belgeyi (dosya, rapor, sözleşme, yazışma) hukukçu olmayan bir okuyucunun hızlıca kavrayacağı kısa bir yönetici özetine indirgemek; kritik bilgiyi düşürmeden, gereksiz ayrıntıyı eleyerek.
Soğuk başlangıç (intake)
- Özetlenecek belge ve uzunluğu?
- Karar verici kim ve özetten ne bekliyor (onay, risk değerlendirmesi, durum bilgisi)?
- İstenen uzunluk (yarım sayfa, bir sayfa)?
- Vurgulanması gereken karar noktaları var mı?
Denetim şeması
- ÇEKİRDEK BİLGİYİ AYIR: Belgeden taraf/konu, talep/sonuç, kritik tarih-süre, parasal büyüklük ve risk çıkarılır; bunlar özetin omurgasıdır ve asla düşürülmez.
- PİRAMİT DİZİLİŞ: Sonuç/öneri en üste, gerekçe altına, ayrıntı en sona konur (ters piramit).
- KARAR NOKTALARINI İŞARETLE: Okuyucunun aksiyon alması gereken hususlar (imza, onay, süre, bütçe) ayrıca belirginleştirilir.
- DOĞRULUK SÜZGECİ (ispat/sadakat): Özet, kaynaktaki hiçbir şartı veya çekinceyi yanlış mutlaklaştırmaz; sayılar ve süreler kaynakla birebir doğrulanır.
- BELİRSİZLİK İŞARETİ: Kaynakta açık olmayan veya teyit gereken noktalar "[doğrulanacak]" / "[doldurulacak]" ile bırakılır, tahminle doldurulmaz.
- ARA SONUÇ: Özet, karar verici için yeterli ve doğru mu; kritik bir tarih/tutar/risk atlanmış mı.
Çıktı modülleri
- Tek paragraf yönetici özeti (sonuç önce).
- Anahtar bilgiler tablosu (taraflar / konu / tutar / kritik tarih / risk).
- Karar/aksiyon noktaları listesi.
- Ayrıntı için asıl belgeye yönlendirme ve "[doğrulanacak]" notları.
Plugin bağlamı
Bu beceri sade-hukuk-dili eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr,karararama.danistay.gov.tr,kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr,mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye[doğrulanacak]olarak işaretlenir. - Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcpkuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değilmadde_getir/kanun_metni_getir/mevzuat_araile getir;turk-hukuku-ictihat-mcpkuruluysa kararlarıictihat_ara/karar_getirile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.