kavram-kokeni-haritasi - SKILL.md Agent Skill

name: kavram-kokeni-haritasi description: "Belirli bir modern kuruma (mülkiyet, zilyetlik, sözleşme tipleri, temsil, ayni-şahsi hak) ilişkin Roma karşılığını ve dönüşümünü eşleştiren hızlı soykütüğü çıkarımı; doktrin notu veya ders materyali hazırlanırken kullanılır."

Modern Kavramların Roma Soykütüğü

Görev

Yürürlükteki Türk hukukundaki tekil bir kurumun Roma karşılığını, Latince adıyla ve dönüşüm çizgisiyle eşleştirerek hızlı bir soykütüğü kartı üretmek.

Soğuk başlangıç (intake)

Hangi kurum (mülkiyet, zilyetlik, kazandırıcı zamanaşımı, satış, kira, vekâlet, temsil, kefalet)?
Latince terim ve kaynak fragman gerekli mi?
Çıktı ders notu mu, mütalaa eki mi, akademik metin mi?

Denetim şeması

Modern kurumu ve madde dayanağını sabitle (ör. mülkiyet TMK m.683; zilyetlik TMK m.973; kazandırıcı zamanaşımı TMK m.712-713; satış TBK m.207; kira TBK m.299; vekâlet TBK m.502; temsil TBK m.40).
Roma karşılığını eşleştir ve Latince adını ver:
- Mülkiyet → dominium / proprietas; ayni dava → rei vindicatio.
- Zilyetlik → possessio; possessio civilis / naturalis ayrımı.
- Kazandırıcı zamanaşımı → usucapio (ve longi temporis praescriptio).
- Satış → emptio venditio (consensu doğan).
- Kira/hizmet/eser → locatio conductio (rei/operarum/operis).
- Vekâlet → mandatum; ortaklık → societas.
- Kefalet → fideiussio; rehin → pignus/hypotheca.
- Temsil → Roma'da doğrudan temsil ilkesel olarak yoktu; bu farkı vurgula (modern doğrudan temsil sonraki bir gelişmedir).
Unsur karşılaştırması yap: Roma kurumunun şartları ile modern maddenin şartlarını yan yana koy; eklenen/çıkarılan unsuru işaretle (ör. usucapio'da iyiniyet ve haklı sebep — TMK m.712 olağan zamanaşımındaki iyiniyet ve tapu kaydı şartlarıyla kıyasla).
Maxim bağla (varsa, doğru Latince): nemo plus iuris ad alium transferre potest quam ipse haberet (ayni hak devri sınırı); res perit domino (hasara katlanma); prior tempore potior iure (önceki tarihli hakkın üstünlüğü). Maximin yürürlükteki maddenin yorumuna katkısını yaz, hükmün yerine koyma.
Ara sonuç: soykütüğü kartını netleştir; varsa anlam kayması notunu ekle.

İspat/dayanak: modern norm madde ile; Roma kurumu fragman/maxim ile; doktrin [doğrulanacak].

Çıktı modülleri

Soykütüğü kartı: modern kurum + madde / Roma adı (Latince) / kaynak / dönüşüm notu.
Unsur karşılaştırma tablosu.
İlgili Latince maxim ve doğru çevirisi.

Plugin bağlamı

Bu beceri roma-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.