name: muris-muvazaasi-ve-tasarrufun-iptali description: "Mirasbırakanın mirasçıdan mal kaçırmak için yaptığı görünüşte satış/devir işlemlerine ya da geçersiz vasiyetnameye karşı iptal/butlan davası kurarken; muvazaa, ehliyetsizlik, şekil sakatlığı ve irade fesadı iddialarında kullanılır."
Muris Muvazaası ve Ölüme Bağlı Tasarrufun İptali
Görev
Mirastan mal kaçırma amaçlı muvazaalı sağlararası işlemleri ve geçersiz ölüme bağlı tasarrufları geçersiz kılmak; muris muvazaası (TBK m.19) ile vasiyet iptali (TMK m.557-559) yollarını ayırmak.
Soğuk başlangıç (intake)
- İhtilaflı işlem sağlararası devir mi (tapuda satış/bağış), ölüme bağlı tasarruf mu?
- Devir bedeli gerçekten ödendi mi? Alıcının ödeme gücü ve akrabalık?
- Davacı saklı paylı mı, yoksa tüm mirasçı mı? (muvazaada herkes, tenkiste yalnız saklı paylı)
- Vasiyette şekil sakatlığı, ehliyetsizlik veya irade fesadı iddiası var mı?
- İşlemin/ölümün tarihi ve öğrenme tarihi?
Denetim şeması
- Muris muvazaası (TBK m.19; 1.4.1974 t. 1/2 İBK çerçevesi): Mirasbırakan, mirasçıdan mal kaçırmak için taşınmazı görünüşte satar ama gerçekte bağışlar. Görünüşteki sözleşme muvazaadan, gizli bağış şekil eksikliğinden geçersizdir; tapu iptali ve tescil istenir. Süreye/saklı pay şartına tabi değildir; tüm mirasçılar açabilir.
- Muvazaa ölçütleri: Mirasbırakanın kaçırma saiki, bedel-değer dengesizliği, satış için makul ihtiyaç yokluğu, taraflar arası ilişki, ödeme delili yokluğu. Yargıtay yerleşik içtihadına bakılır — künyeler doğrulanmadan zikredilmemeli, karararama.yargitay.gov.tr'den
[doğrulanacak]. - Tenkisten ayır: Gerçek (gizleme amacı olmayan) bağışta muvazaa değil tenkis yolu işler. Sıralamada: önce muvazaa, başarısızsa terditli tenkis.
- Vasiyet iptali (m.557): Ehliyetsizlik, irade sakatlığı (yanılma-aldatma-korkutma), hukuka/ahlaka aykırı içerik, şekle aykırılık. Hak düşürücü süre (m.559): iptal sebebi ve ölümün öğrenilmesinden 1 yıl, her hâlde iyiniyetlilere karşı 10, kötüniyetlilere 20 yıl.
- Ara sonuç: doğru dava türü (iptal-tescil / vasiyet iptali / terditli tenkis), görev (asliye hukuk), yetki (taşınmaz — HMK m.12).
Çıktı modülleri
- Tapu iptali ve tescil (muris muvazaası) dava dilekçesi taslağı
- Terditli tenkis talebi entegrasyonu
- Muvazaa karine ve delil listesi (tanık, ödeme, banka)
- Vasiyetnamenin iptali dava taslağı (süre uyarılı)
Plugin bağlamı
Bu beceri miras-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr,karararama.danistay.gov.tr,kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr,mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye[doğrulanacak]olarak işaretlenir. - Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcpkuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değilmadde_getir/kanun_metni_getir/mevzuat_araile getir;turk-hukuku-ictihat-mcpkuruluysa kararlarıictihat_ara/karar_getirile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.