iyiniyetin-korunmasi-tmk-3 - SKILL.md Agent Skill

name: iyiniyetin-korunmasi-tmk-3 description: "Bir hakkın kazanılması veya bir hukuki sonucun doğumu kişinin bir durumu bilmemesine bağlandığında; iyiniyet karinesi, gösterilmesi gereken özen ve iyiniyetin sağladığı koruma tartışıldığında TMK m.3 şemasını uygulamak için kullanılır."

İyiniyetin Korunması (TMK m.3)

Görev

Kanunun bir hakkın doğumunu iyiniyete bağladığı hâllerde (taşınır iktisabı, tapuya güven, ehliyetsizlik vb.) iyiniyetin varlığını, özen ölçütünü ve sağladığı korumanın kapsamını denetlemek.

Soğuk başlangıç (intake)

Hangi hakkın kazanımı/sonucu iyiniyete bağlı (ör. taşınır mülkiyeti TMK m.988 vd., tapuya güven m.1023, evlenme hükümleri)?
Kişi hangi durumu bilmiyordu ve bunu bilmemesi durumun gereğine uygun mu?
Karşı taraf, kişinin gerekli özeni göstermediğini mi ileri sürüyor?
İyiniyetin hangi anda (kazanım anı) bulunması gerekiyor?

Denetim şeması

İyiniyet karinesi — TMK m.3/1: kanunun iyiniyete hukuki sonuç bağladığı hâllerde asıl olan iyiniyettin varlığıdır; iyiniyetin yokluğunu (kötüniyeti) iddia eden ispatlar (m.6 ile bağ).
İyiniyetin konusu — İyiniyet, bir hakkın kazanılmasına engel olan hukuki sakatlığı (ör. devredenin yetkisizliği, sicildeki yolsuzluğu) bilmemektir; bilmesi hâlinde korunmaz.
Özen sınırı — m.3/2 — Durumun gerektirdiği özeni göstermeyen kişi iyiniyet iddiasında bulunamaz. Özen ölçütü objektiftir; basit bir araştırmayla anlaşılabilecek sakatlığı görmeyen iyiniyetli sayılmaz. Tacir için özen ağırlaşır.
Zaman — İyiniyet, hakkın kazanıldığı anda bulunmalıdır; sonradan öğrenme kazanımı geri almaz, önceden bilme korumayı düşürür.
Koruma kapsamı — Şartlar sağlanırsa kişi, gerçek hak durumuna rağmen hakkı kazanır (ör. emin sıfatıyla zilyetten iyiniyetle iktisap, tapu kaydına güven). Koruma istisnaidir; ilgili özel normun kendi sınırlarına tabidir.
m.2 ile ayrım — m.3 bilgisizliğin korunması (sübjektif bilgi durumu), m.2 davranışın dürüstlüğüdür.

Çıktı modülleri

İyiniyete bağlı kazanım normunun tespiti.
Karine + ispat yükü dağılımı (kötüniyet iddiası).
Özen denetimi (m.3/2) ve zaman tespiti.
Koruma sonucu + ilkesel içtihat [doğrulanacak].

Plugin bağlamı

Bu beceri medeni-hukuk-baslangic eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.