gaiplik-olum-karinesi - SKILL.md Agent Skill

name: gaiplik-olum-karinesi description: "Bir kişi uzun süredir kayıpsa, ölüm tehlikesi içinde kaybolmuşsa ya da kişiliğin/ölümün ispatı sorun olduğunda gaiplik kararı veya nüfusa ölüm kaydı için kullanılır."

Gaiplik ve Ölüm Karinesi

Görev

Kayıp bir kişinin hukuki durumunu belirlemek: ölüm tehlikesi içinde kaybolma veya uzun süreli haber alınamama hâllerinde gaiplik kararı (TMK m.32 vd.) almak ya da ölüm karinesi/ölü olarak kaydı (TMK m.31, m.44) için doğru yolu kurmak.

Soğuk başlangıç (intake)

Kişi ölüm tehlikesi içinde mi (deprem, sel, kaza, savaş) kayboldu, yoksa uzun süredir haber mi alınamıyor?
Son haberin/kaybın üzerinden ne kadar zaman geçti?
Cesedi bulunamamasına rağmen ölümünde kuşku yok mu (ölüm karinesi), yoksa belirsizlik mi var (gaiplik)?
Talebi kim yapıyor; miras, evlilik, sigorta gibi hangi hak buna bağlı?

Denetim şeması

Ölüm karinesi — TMK m.31: bir kimse ölümüne kesin gözle bakılmayı gerektiren durumlar içinde (ör. cesedi bulunamasa da) kaybolursa, gerçekten ölmüş gibi mirası açılır; nüfusa ölü kaydı için mahkeme/idari işlem gerekir (m.44).
Gaiplik sebepleri — TMK m.32: ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya kendisinden uzun süre haber alınamayan ve ölümü hakkında kuvvetli olasılık bulunan kişinin, hakları ölümüne bağlı olanların başvurusuyla gaipliğine karar verilir.
Süreler — TMK m.33: ölüm tehlikesi içinde kaybolmada en az bir yıl, son haberden itibaren en az beş yıl geçmesi gerekir. Mahkeme ilanla araştırma yapar; bir yıl içinde haber gelmezse gaiplik kararı verir.
Görev ve yetki — TMK m.32/2: gaiplik kararı, kişinin son yerleşim yeri ya da Türkiye'deki son yerleşim yeri mahkemesinden istenir; asliye hukuk mahkemesi görevlidir.
Sonuçlar — Gaiplik kararıyla miras gaipliğe (kaybolma/son haber tarihine) göre açılır; mirasçılar teminat gösterir (TMK m.35). Evlilik kendiliğinden sona ermez; sona erdirme için ayrı talep/karar gerekir (TMK m.131).

Çıktı modülleri

Karine mi gaiplik mi ayrımı + dayanak.
Süre hesabı (kayıp/son haber tarihinden itibaren).
Başvuru iskeleti (görevli/yetkili mahkeme, ilan talebi, sonuç).
Bağlı hak notu (miras açılışı, sigorta, evlilik) ve [doldurulacak] tarih yerleri.

Plugin bağlamı

Bu beceri kisiler-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.