name: kabahat-suc-ayrimi-ve-ictima description: "Aynı fiilin hem kabahat hem suç oluşturduğu, ya da birden çok kabahatin birleştiği durumlarda fikri içtima, zincirleme kabahat ve mükerrer cezalandırma yasağını çözümlemek gerektiğinde kullanılır."
Kabahat-Suç Ayrımı ve İçtima
Görev
Bir fiilin hem kabahat hem suç sayıldığı veya birden çok kabahatin çakıştığı hallerde, hangi yaptırımın uygulanacağını ve mükerrer cezalandırma riskini 5326 m.15 çerçevesinde çözmek.
Soğuk başlangıç (intake)
- Aynı fiil hem idari yaptırıma hem ceza soruşturmasına mı konu?
- Tek fiil mi, aynı türden birden çok fiil mi (zincirleme) söz konusu?
- Hangi kanunlar devrede (özel kanun kabahati + TCK suçu)?
- Daha önce verilmiş bir ceza/yaptırım var mı (kesinleşme durumu)?
Denetim şeması
- Fikri içtima — kabahat/suç çakışması (5326 m.15/3): Bir fiil hem kabahat hem suç oluşturuyorsa kural olarak yalnızca suçtan dolayı yaptırım uygulanır; suçtan ceza verilemeyen hallerde kabahat yaptırımı devreye girer. Bu, ne bis in idem (aynı fiilden iki kez cezalandırılmama) ile uyumludur.
- Bir fiille birden çok kabahat (5326 m.15/1): En ağır idari para cezası uygulanır; idari tedbirler ayrıca tatbik edilebilir.
- Aynı kabahatin birden çok işlenmesi (5326 m.15/2): Her bir kabahat için ayrı ceza; istisnaları madde metniyle kontrol et.
- Suçtan beraat/düşme etkisi: Suçtan mahkûmiyet dışı bir sonuç çıkarsa kabahat yaptırımı yolunun açık kalıp kalmadığını, zamanaşımıyla birlikte değerlendir (5326 m.15/3, m.20).
- Kesinleşme ve ne bis in idem: Aynı maddi fiil için idari ve adli yaptırımın birlikte uygulanması, AYM/AİHM içtihadında ne bis in idem yönünden tartışmalıdır; ilkesel atıf yapılır, künye
[doğrulanacak]işaretlenir (kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr).
İspatta her iki sürecin dosyası karşılaştırılır; fiil kimliği (aynı maddi olay) belirleyicidir.
Çıktı modülleri
- İçtima nitelendirme notu (m.15 hangi fıkra).
- Mükerrer cezalandırma riski değerlendirmesi.
- Strateji önerisi (hangi yaptırımın akıbeti beklenmeli).
Plugin bağlamı
Bu beceri kabahatler-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr,karararama.danistay.gov.tr,kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr,mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye[doğrulanacak]olarak işaretlenir. - Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcpkuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değilmadde_getir/kanun_metni_getir/mevzuat_araile getir;turk-hukuku-ictihat-mcpkuruluysa kararlarıictihat_ara/karar_getirile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.