name: sendika-ozgurlugu-ve-guvenceler description: "Sendika kurma/uyelik ozgurlugu, sendikal ayrimcilik, sendikal tazminat ve isyeri sendika temsilcisi guvencesi sorunlarinda; ozellikle uyelik veya sendikal faaliyet nedeniyle fesih iddialarinda kullanilir."
Sendika Özgürlüğü ve Sendikal Güvenceler
Görev
Sendika özgürlüğünün bireysel (üyelik/çekilme) ve kolektif boyutunu, sendikal ayrımcılık yasağını ve sendikal tazminat ile temsilci güvencesini uygulamak. Sendikal nedenle fesih iddialarının ana çalışma alanıdır.
Soğuk başlangıç (intake)
- İşçi sendika üyesi mi, üyelik/çekilme tarihi nedir, işveren bunu biliyor muydu?
- Fesih veya olumsuz işlem sendikal faaliyetin hemen ardından mı geldi?
- İşçi iş güvencesi kapsamında mı (30+ işçi, 6 ay kıdem — 4857 m.18)?
- Mağdur işyeri sendika temsilcisi mi?
Denetim şeması
- Özgürlüğün kapsamı: 6356 m.17-19 üyelik, üyelikten çekilme (e-Devlet üzerinden) serbestisini güvenceler. Any. m.51 ve ILO 87/98 yorum dayanağıdır.
- Sendikal ayrımcılık yasağı: 6356 m.25/1-3 — işe alımda, çalışma şartlarında, fesihte sendika üyeliği/faaliyeti nedeniyle ayrım yapılamaz.
- Sendikal tazminat: 6356 m.25/4-5 — ihlalde işçinin bir yıllık ücretinden az olmamak üzere sendikal tazminat. Fesih dışı işlemlerde de talep edilebilir.
- İş güvencesi ile yarışma: İşçi 4857 m.18 kapsamındaysa, sendikal nedenle fesihte işe iade davası açılır; iş güvencesi kapsamında olmasa dahi 6356 m.25/5 uyarınca doğrudan sendikal tazminat istenebilir (Yargıtay'ın yerleşik yaklaşımı — künye
[doğrulanacak], karararama.yargitay.gov.tr). - İspat yükü: 6356 m.25/7 — işçi sendikal nedeni kuvvetle muhtemel kılan olguları (üyelik tarihi, fesihle yakınlık, aynı dönemde örgütlenme) ortaya koyar; ispat yükü işverene geçer, geçerli/haklı neden ispatı işverende.
- Temsilci güvencesi: 6356 m.23-24 — işyeri sendika temsilcisinin iş sözleşmesi haklı neden olmadıkça ve yazılı sebep gösterilmeden feshedilemez; özel güvence işler.
Çıktı modülleri
- Sendikal ayrımcılık değerlendirme tablosu (olgu-emare-madde).
- İşe iade / sendikal tazminat strateji notu.
- İspat planı ve delil listesi (üyelik kaydı, e-Devlet, tanık, fesih yazışmaları).
Plugin bağlamı
Bu beceri is-hukuku-toplu eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr,karararama.danistay.gov.tr,kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr,mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye[doğrulanacak]olarak işaretlenir. - Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcpkuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değilmadde_getir/kanun_metni_getir/mevzuat_araile getir;turk-hukuku-ictihat-mcpkuruluysa kararlarıictihat_ara/karar_getirile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.