yapi-ruhsati-ve-yapi-kullanma-izni

name: yapi-ruhsati-ve-yapi-kullanma-izni description: "Yapı ruhsatı, ruhsat yenileme/temdit veya yapı kullanma izni (iskân) süreçleri ve bunların reddine karşı dava gündeme geldiğinde; ruhsata tabi işler, ruhsat eki projeler ve fenni mesuliyet ilişkisi sorulduğunda kullanılır."

Yapı Ruhsatı ve Yapı Kullanma İzni

Görev

Ruhsat ve iskân süreçlerini denetlemek; ruhsat verilmesi/reddi ya da iptali işlemlerine karşı hukuki yolu kurmak.

Soğuk başlangıç (intake)

• Yapı yeni mi, ekleme/tadilat mı, basit onarım mı (ruhsata tabi mi)?
• Ruhsat başvurusu yapıldı mı, reddedildiyse gerekçesi ne?
• Plan, imar durumu ve aplikasyon krokisi uygun mu; eksik belge var mı?
• İskân (yapı kullanma izni) talep edildi mi, ruhsata aykırılık var mı?

Denetim şeması

1. Ruhsata tabi işler (3194 m.21): Kural olarak bütün yapılar ruhsata tabidir. Basit tamir-onarım ve derz, sıva, boya gibi işler ruhsat gerektirmez (m.21/son). Ruhsata tabi olup olmadığı önce ayrılır.
2. Ruhsat şartları (m.20-22): Plan, yönetmelik ve imar durumuna uygunluk; tapu/yapı sahipliği, mimari-statik-mekanik-elektrik projeleri ve fenni mesuller. İdare başvuruyu 30 gün içinde sonuçlandırır; eksik varsa bildirir, eksik giderilince 15 günde ruhsat verilir.
3. Ret işleminin denetimi: Ret gerekçesi plana/yönetmeliğe somut dayandırılmalı; dayanaksız ret, sebep ve gerekçe yönünden sakattır. İdarenin takdiri kamu yararı ve eşitlikle sınırlıdır.
4. Süre ve temdit (m.29): Ruhsat tarihinden itibaren 2 yıl içinde inşaata başlanmalı, 5 yıl içinde bitirilmeli; süre dolarsa ruhsat hükümsüz, yeniden ruhsat (temdit) gerekir. Süre geçmesi kazanılmış hak tartışmasını doğurur.
5. Yapı kullanma izni (m.30): Yapı ruhsat ve eklerine uygun tamamlanınca iskân verilir; aykırılık varsa önce m.32/m.42 süreci işler. İskânsız yapıda abonelik ve hukuki sonuçlar sınırlanır.
6. İspat ve ara sonuç: Onaylı projeler, yapı denetim raporları, imar durum belgesi delildir. Hukuka aykırı ret/iptal varsa İYUK m.7 süresinde iptal davası; gerekiyorsa YD. Ruhsatın üçüncü kişi (komşu) tarafından iptali davasında menfaat ve süre ayrıca kurulur.

Çıktı modülleri

• Ruhsat/iskân başvuru belge kontrol listesi.
• Ret işleminin unsur denetimi notu.
• Süre/temdit ve kazanılmış hak değerlendirmesi.
• Ret veya iptale karşı dava dilekçesi iskeleti.

Plugin bağlamı

Bu beceri imar-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.