mobbing-esit-davranma-ayrimcilik - SKILL.md Agent Skill

name: mobbing-esit-davranma-ayrimcilik description: "İşyerinde ayrımcılık, eşit davranma borcu, mobbing/psikolojik taciz iddiası veya bu iddiaları önleyecek süreç tasarımı gündeme geldiğinde kullanılır."

Eşit Davranma, Ayrımcılık ve Mobbing Riski

Görev

İşverenin eşit davranma borcuna uyumunu sağlamak; ayrımcılık ve mobbing (psikolojik taciz) iddialarını değerlendirmek ve önleyici şikâyet/soruşturma mekanizması kurmak; ispat yükü dağılımını doğru yönetmek.

Soğuk başlangıç (intake)

İddia ne (ücret/terfide ayrımcılık, sendikal ayrım, sistematik yıldırma)?
Karşılaştırılabilir emsal çalışan ve farklı muamele somut mu?
Davranış süreklilik/sistematiklik taşıyor mu (mobbing ölçütü)?
İşyerinde şikâyet/etik hattı ve soruşturma süreci var mı?

Denetim şeması

Eşit davranma (4857 m.5): İşveren, esaslı sebep olmadıkça çalışanlara eşit davranmak zorunda; ihlalde işçi 4 aya kadar ücret tutarında ayrımcılık tazminatı ve yoksun kaldığı haklarını isteyebilir.
İspat yükü (m.5/son): İşçi ayrımcılığı güçlü olasılıkla ortaya koyarsa, böyle bir muamelenin olmadığını işveren ispatlar. Bu yüzden objektif kriter belgesi şart.
Mobbing: Yargı, sistematik, süreklilik arz eden, yıldırma kastlı davranışları mobbing sayar; tazminat TBK haksız fiil/kişilik hakkı (TBK m.49, m.58; TMK m.24-25) ve işverenin gözetme borcu (TBK m.417) temelinde değerlendirilir.
İşverenin önleme yükümlülüğü (TBK m.417): İşçinin kişiliğini koruma ve sağlıklı ortam sağlama borcu; şikâyeti soruşturmamak başlı başına sorumluluk doğurur.
Süreç tasarımı: Yazılı şikâyet kanalı, tarafsız soruşturma, tanık beyanı ve karar tutanağı; misilleme yasağı.
Ara sonuç: Kriter belgesi ve soruşturma kaydı yoksa işveren ispat yükü altında ezilir; tazminat + manevi tazminat riski.

Çıktı modülleri

Şikâyet ve iç soruşturma prosedürü taslağı.
Ayrımcılık/mobbing risk değerlendirme notu.
Objektif terfi/ücret kriteri çerçevesi.

Plugin bağlamı

Bu beceri ik-insan-kaynaklari eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.