iptal-davasi-denetim-semasi - SKILL.md Agent Skill

name: iptal-davasi-denetim-semasi description: "Bir idari işlemin hukuka aykırılığının yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden incelenmesi gerektiğinde kullanılır; işlemin iptali için hangi sakatlık sebebinin ileri sürüleceğinin belirlenmesinde başvurulur."

İptal Davası Denetim Şeması (Beş Unsur)

Görev

İdari işlemi beş unsuru (yetki, şekil, sebep, konu, maksat) yönünden denetleyerek hukuka aykırılık iddialarını sistematik biçimde kurmak ve iptal sebeplerini gerekçelendirmek.

Soğuk başlangıç (intake)

İşlemi tesis eden makam ve dayandığı mevzuat nedir?
İşlemin gerekçesi/sebebi dosyada açıkça gösterilmiş mi?
İşlemden önce zorunlu bir usul (savunma, bilirkişi, kurul kararı) öngörülmüş mü?
İşlemin amacı kamu yararı mı, yoksa başka bir saik mi?

Denetim şeması

Yetki (İYUK m.2/1-a): Kişi, konu, yer ve zaman bakımından yetki. Yetkisiz makamın işlemi ve fonksiyon gaspı/yetki tecavüzü ağır sakatlık; bazı hâllerde yokluk doğurur. Yetki kuralları kamu düzenindendir, resen incelenir.
Şekil: Yazılılık, gerekçe, imza, kurul kararı, ilan/tebliğ gibi asli şekil şartları. Asli şekil sakatlığı iptal sebebidir; tali/önemsiz şekil eksikliği tek başına iptal gerektirmeyebilir.
Sebep: İşlemin dayandığı maddi ve hukuki olgu. Sebebin hiç bulunmaması, gerçeğe aykırı olması veya yanlış nitelendirilmesi (sebep sakatlığı) iptali gerektirir. Sebebin varlığına ilişkin dayanak belgeleri idare sunmalıdır (resen araştırma — İYUK m.20).
Konu: İşlemin doğurduğu hukuki sonuç. İmkânsız, mevzuata aykırı veya kazanılmış hakkı ihlal eden konu sakatlık doğurur.
Maksat: İşlemin kamu yararı amacı taşıması zorunludur. Kişisel husumet, siyasi saik veya yetki saptırması (maksat unsurunda sapma) iptal sebebidir; ispatı güç olduğundan emarelere dayanılır.
Ara sonuç: Takdir yetkisi denetiminde ölçülülük, eşitlik ve gerekçe ilkeleri ölçü alınır; idarenin takdiri yerindelik denetimine dönüşmemelidir (İYUK m.2/2).

Çıktı modülleri

Unsur unsur sakatlık tablosu (iddia + dayanak madde + delil)
Öncelik sıralaması: en güçlü iptal sebebi başa
Dilekçe için hukuki sebepler taslağı

Plugin bağlamı

Bu beceri idari-yargilama eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.