name: tasarrufun-iptali-davasi description: "Borçlunun alacaklılardan mal kaçırmak için yaptığı (bağış, eşler arası devir, düşük bedelli satış gibi) tasarrufları iptal ettirmek gerektiğinde; aciz vesikası şartı, iptale tabi tasarruf türleri ve üçüncü kişinin durumu için kullanılır."
Tasarrufun İptali (İptal Davaları)
Görev
Borçlunun alacaklıyı zarara uğratan tasarruflarını (m.277-284) iptal ettirerek haczi/satışı o mal üzerinde mümkün kılmak; iptal sebeplerini ve üçüncü kişinin iyiniyet durumunu denetlemek.
Soğuk başlangıç (intake)
- Alacak için kesin/geçici aciz vesikası var mı (m.277, m.105)?
- İptali istenen tasarruf ne (bağış, satış, ipotek, ödeme)?
- Tasarruf borcun doğumundan sonra/şüphe döneminde mi yapıldı?
- Üçüncü kişi borçlunun yakını mı; iyiniyetli sayılabilir mi?
Denetim şeması
- Dava şartı — aciz hali (m.277): İptal davası açabilmek için alacaklının elinde (geçici/kesin) aciz vesikası veya iflas bulunmalıdır. Bu, davanın ön şartıdır.
- İvazsız tasarruflar (m.278): Bağışlamalar ve bağışlama benzeri tasarruflar (ör. mutat dışı hediyeler, eşe/yakına düşük bedelli devirler) iflas/haciz tarihinden geriye doğru belirli süre içinde iptale tabidir.
- Acizden doğan iptal (m.279): Borçlunun mevcut borçları için olağandışı ödeme, teminat verme veya muaccel olmayan borcu ödeme gibi tasarrufları, alacaklıların durumunu bilen lehtara karşı iptal edilebilir.
- Zarar verme kastı (m.280): Borçlunun mallarını kaçırma kastıyla yaptığı, üçüncü kişinin bu kastı bildiği/bilmesi gerektiği tasarruflar iptale tabidir; yakınlar bakımından bilme karinesi vardır.
- İspat yükü ve sonuç (m.283): Alacaklı iptal sebebini ispatlar; dava kabul edilirse alacaklı o mal üzerinde haciz/satış isteyebilir, mülkiyet üçüncü kişide kalmaya devam eder. Zamanaşımı m.284 (5 yıl) denetlenir.
- Ara sonuç: İptale en uygun sebep, davalı çevresi ve tahsil etkisi belirlenir.
Çıktı modülleri
- Aciz vesikası ve şüphe dönemi kontrolü.
- İptal sebebi seçim notu (m.278/279/280).
- Dava dilekçesi iskeleti ve zamanaşımı takvimi.
Plugin bağlamı
Bu beceri icra-iflas-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr,karararama.danistay.gov.tr,kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr,mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye[doğrulanacak]olarak işaretlenir. - Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcpkuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değilmadde_getir/kanun_metni_getir/mevzuat_araile getir;turk-hukuku-ictihat-mcpkuruluysa kararlarıictihat_ara/karar_getirile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.