medeni-yargilama-sistemi - SKILL.md Agent Skill

name: medeni-yargilama-sistemi description: "Bir hukuk davasının HMK'daki bütün iskeletini (yargı yolu, dava şartı, dilekçeler, ön inceleme, tahkikat, hüküm, kanun yolu) tanımak ve dosyayı doğru aşamaya yerleştirmek gerektiğinde; usulün hangi adımında olunduğu belirsizse başvurulur."

Medeni Yargılama Sistematiği ve Aşamalar

Görev

Bir hukuk uyuşmazlığını 6100 sayılı HMK'nın aşamalı yargılama mimarisine oturtmak; dosyanın hangi aşamada olduğunu, sıradaki adımı ve o adımdaki usuli imkân/kısıtları belirlemek.

Soğuk başlangıç (intake)

Talep maddi hukukta ne? (alacak, tazminat, tespit, tescil, men, terditli mi?)
Dosya hangi aşamada? (dilekçeler / ön inceleme / tahkikat / hüküm / kanun yolu)
Yargılama usulü hangisi? (yazılı m.118 vd. mı, basit m.316 vd. mı?)
Dava şartı arabuluculuk kapsamında mı, son tutanak var mı?

Denetim şeması

Yargı yolu: Uyuşmazlık adli yargıda mı? İdari/ceza/özel mahkeme görevi dışlanır mı? (HMK m.114/1-b dava şartı).
Usul tipi: Basit yargılamada (m.316-322) cevap süresi iki hafta (m.317), delillerin dilekçeyle sunulması ve ön inceleme + tahkikatın bütünleşmesi; yazılıda dört aşama ayrı işler.
Dilekçeler aşaması: Dava dilekçesi (m.119) → cevap (m.126-129, süre m.127) → cevaba cevap/ikinci cevap (m.136). Bu aşama bitince iddia/savunma genişletme yasağı (m.141) doğar.
Ön inceleme (m.137-142): Dava şartları ve ilk itirazlar (m.116) incelenir; uyuşmazlık konuları tespit edilir; sulh teşviki; deliller bağlanır; tutanak (m.140) düzenlenir. Tutanak yargılamanın çerçevesini dondurur.
Tahkikat (m.143 vd.): Bağlanan deliller toplanır, tanık-bilirkişi-keşif icra edilir; ispat yükü dağılımına göre ilerlenir.
Sözlü yargılama ve hüküm (m.184-186, m.294 vd.): Gerekçeli karar (m.297) yazılır; hüküm fıkrası talep sonucuyla örtüşmeli.
Kanun yolu: İstinaf iki hafta (m.345), temyiz iki hafta (m.361); kesinlik (parasal had) yıllık tarifeden teyit edilir.

Ara sonuç: Her aşama geçişinde bir hak/yasak doğar; özellikle ön inceleme tutanağı sonrası genişletme yasağı en sık hak kaybı noktasıdır.

Çıktı modülleri

Aşama tespit tablosu (mevcut aşama, tamamlanan/eksik işlemler).
Sıradaki adım ve son işlem tarihi/süre uyarısı.
Usuli risk notu (genişletme yasağı, ıslah ihtiyacı, eksik delil bağlama).

Plugin bağlamı

Bu beceri hukuk-muhakemesi eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.