zaman-bakimindan-uygulama - SKILL.md Agent Skill

name: zaman-bakimindan-uygulama description: "Olay eski yürürlükteyken doğmuş ama yeni bir kanun çıkmışsa ya da kanun değişikliği devam eden ilişkileri etkiliyorsa; hangi kanunun uygulanacağını ve geçmişe etki sorununu çözmek için kullanılır."

Normların Zaman Bakımından Uygulanması

Görev

Bir olaya eski mi yeni mi kanunun uygulanacağını, geçmişe yürüme yasağı, geçiş hükümleri ve derhal uygulama ilkeleri çerçevesinde belirlemek.

Soğuk başlangıç (intake)

Olay/işlem hangi tarihte gerçekleşti; kanun değişikliği ne zaman yürürlüğe girdi?
İlişki tamamlanmış mı, yoksa hâlâ devam eden bir durum mu (sürekli borç, kira, velayet)?
Değişen kanunda geçici/geçiş maddesi var mı?
Alan ceza mı (lehe kanun ilkesi farklı işler) yoksa özel hukuk mu?

Denetim şeması

Yürürlük tarihini sabitle — Kanunun ve ilgili maddenin yürürlük tarihi (Resmî Gazete) ve geçici maddeleri tespit edilir; mevzuat.gov.tr karşılaştırmalı metni esas alınır.
Kural: geçmişe etkisizlik — Hukuki güvenlik gereği yeni kanun, tamamlanmış olaylara ve kazanılmış haklara kural olarak uygulanmaz; eski olay eski kanuna tabidir.
Derhal uygulama — Yeni kanun, yürürlükten sonraki olgulara ve devam eden hukuki durumların ileriye dönük sonuçlarına derhal uygulanır (özellikle kamu düzeni ve genel ahlakı ilgilendiren hükümler — TMK Yürürlük Kanunu mantığı).
Geçiş hükmü önceliği — Kanunda açık geçiş/geçici hüküm varsa o esas alınır; genel ilkeler ancak geçiş hükmü yoksa devreye girer.
Ceza istisnası — Suç ve cezada kanunilik ve lehe kanunun geçmişe yürümesi (TCK m.7) ilkesi ayrıdır; özel hukuk mantığıyla karıştırılmaz.
Zamanaşımı/süre değişimi — Süreye ilişkin yeni hükümlerin başlamış sürelere etkisi, çoğunlukla özel geçiş hükmüyle düzenlenir; yoksa lehe/derhal uygulama tartışılır.

Çıktı modülleri

Olay-kanun zaman çizgisi.
Uygulanacak kanun + dayanak ilke (geçmişe etkisizlik/derhal uygulama/geçiş hükmü).
Kazanılmış hak değerlendirmesi.
Ceza ise lehe kanun notu + [doğrulanacak] içtihat.

Plugin bağlamı

Bu beceri hukuk-metodolojisi eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.