somut-olaya-uygulama-altlama - SKILL.md Agent Skill

name: somut-olaya-uygulama-altlama description: "Eldeki maddi olayın bir norma uyup uymadığını adım adım göstermek gerektiğinde; vakıaları norm unsurlarına yerleştirip gerekçeli bir hukuki sonuca varmak için kullanılır."

Somut Olaya Uygulama (Altlama / Subsumption)

Görev

Maddi olayı (küçük önerme) norm unsurlarına (büyük önerme) yerleştirerek, her unsuru ayrı ayrı denetleyip gerekçeli ve izlenebilir bir hukuki sonuç üretmek.

Soğuk başlangıç (intake)

Hukuken önemli vakıalar nelerdir; çekişmeli olan hangileri?
Talep/iddianın dayandığı norm ve onun unsurları neler?
Hangi unsur tartışmalı, hangisi açıkça sağlanmış?
Karşı tarafın def'i/itirazı hangi unsuru hedefliyor?

Denetim şeması

Talep temelini bul — "Kim kimden, neye dayanarak, ne istiyor?" Norm seçilir (örn. tazminat için TBK m.49; ifa için sözleşme + TBK m.112).
Normu unsurlara ayır — Hükmün her bir unsuru (örn. TBK m.49: fiil, hukuka aykırılık, kusur, zarar, illiyet bağı) liste hâline getirilir.
Unsur-unsur altlama — Her unsur için: ilgili vakıa + o unsurun sağlanıp sağlanmadığı + kısa gerekçe. Çekişmeli unsurda yorum/içtihat devreye sokulur; çekişmesiz unsur kısa geçilir.
İspat yükü — TMK m.6 / HMK m.190: her unsuru, lehine sonuç çıkaran taraf ispatlar. Karşı taraf, karşı vakıaları (def'i, itiraz) ispatla yükümlüdür. Unsur ispatlanamazsa o unsur "gerçekleşmemiş" sayılır.
Karşı normlar — Hak düşürücü/engelleyici/bozucu itirazlar (örn. zamanaşımı def'i, ifa, ibra) ayrı altlanır.
Ara sonuç ve nihai sonuç — Her unsur grubunda ara sonuç verilir; tüm unsurlar sağlanıyorsa talep haklı, biri eksikse reddedilir. Sonuç, TMK m.2 dürüstlük süzgecinden geçirilir.

Çıktı modülleri

Vakıa listesi (çekişmeli/çekişmesiz ayrımı).
Norm + unsur tablosu.
Unsur-unsur altlama (vakıa → değerlendirme → ara sonuç).
İspat yükü dağılımı ve nihai sonuç.

Plugin bağlamı

Bu beceri hukuk-metodolojisi eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.