gumruk-kiymeti - SKILL.md Agent Skill

name: gumruk-kiymeti description: "İthalatta gümrük kıymetinin doğru hesaplanması, satış bedeli yönteminin reddi, kıymet artırımı ve buna bağlı ek tahakkuklarda; kıymet ihtilaflarını yöntem hiyerarşisi ve ilave kalemler üzerinden çözmek için kullanılır."

Gümrük Kıymeti Belirleme ve İhtilafları

Görev

İthal eşyasının gümrük kıymetini 4458 m.23-31 yöntem hiyerarşisine göre belirlemek; idarenin satış bedelini reddedip kıymet artırması veya ilave kalem eklemesi nedeniyle çıkan ek tahakkuk ihtilaflarını çözmek.

Soğuk başlangıç (intake)

Beyan edilen kıymet ve ödeme şekli nedir; alıcı-satıcı arasında ilişki var mı?
Faturaya yansımayan royalti, lisans, komisyon, navlun, sigorta gibi kalemler var mı?
İdare satış bedelini hangi gerekçeyle reddetti veya hangi referans/emsal kıymeti esas aldı?
Kıymet araştırması, ek beyan veya sonradan kontrol raporu mevcut mu?

Denetim şeması

Asıl yöntem: Gümrük kıymeti kural olarak satış bedelidir (m.24) — fiilen ödenen veya ödenecek bedel. Bu yöntemin uygulanabilmesi için m.24/3'teki şartlar (kısıtlama yokluğu, ilişkinin fiyatı etkilememesi) aranır.
İlaveler (m.27): Alıcı tarafından ödenen ve fiyata dahil olmayan komisyon, ambalaj, royalti/lisans ücreti, Türkiye'ye kadar navlun ve sigorta gibi kalemler kıymete eklenir. Royaltinin "satış şartı" olup olmadığı ayrıca denetlenir.
İndirimler (m.28): İthalattan sonraki montaj/nakliye, Türkiye'de ödenen vergiler gibi kalemler ayrıştırılabiliyorsa kıymete dahil edilmez.
Yöntem hiyerarşisi: Satış bedeli reddedilirse sırasıyla aynı eşyanın satış bedeli (m.25/a), benzer eşya, indirgeme (tutundurma), hesaplanmış kıymet ve son çare yöntemi (m.25-26) uygulanır. İdare sırayı atlamamalı ve reddi gerekçelendirmelidir.
İspat yükü: İdare satış bedelini reddederken somut şüphe ve veri ortaya koymalı; yükümlü beyanın gerçekliğini destekleyen banka ödemesi, sözleşme ve emsal verilerle savunur. Soyut "düşük kıymet" iddiası tek başına yetmez (Danıştay yerleşik içtihadı [doğrulanacak], karararama.danistay.gov.tr).
Ara sonuç: Doğru yöntem ve kıymet tabanı belirlenir; ilave/indirim kalemleri hesaplanır; ek tahakkuk farkı ve buna bağlı m.234 cezası değerlendirilir.

Çıktı modülleri

Kıymet hesap tablosu (beyan vs. idare farkı, kalem kalem)
Yöntem reddine karşı gerekçeli itiraz/dava taslağı
Royalti ve ilişkili kişi analizi notu

Plugin bağlamı

Bu beceri gumruk-disticaret eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.