name: tapu-iptali-tescil-muvazaa description: "Tapu kaydı gerçek hak durumunu yansıtmadığında (muvazaa, mirastan mal kaçırma, sahtecilik, vekâlet kötüye kullanımı, hata) tapu iptali ve tescil davasını kurmak; tescile güven ve iyiniyetli üçüncü kişi savunmalarını değerlendirmek için kullanılır."
Tapu İptali-Tescil, Muris Muvazaası ve Yolsuz Tescil
Görev
Tapu kaydı ile gerçek hak durumu arasındaki çelişkiyi gidermek: yolsuz veya muvazaalı tescili iptal ettirip gerçek hak sahibi adına tescili sağlamak; tescile güvenen iyiniyetli üçüncü kişinin korunup korunmadığını belirlemek.
Soğuk başlangıç (intake)
- Tapu şu an kimin adına; müvekkil hak iddiasını neye dayandırıyor (miras, muvazaa, sahtecilik, vekâlet aşımı, hata)?
- Devir bedelli görünüp gerçekte bedelsiz mi (muris muvazaası şüphesi); mirasçıdan mal kaçırma iddiası var mı?
- Yolsuz/muvazaalı devirden sonra taşınmaz üçüncü kişiye geçti mi; o kişi iyiniyetli mi?
- Kayıt üzerinde ipotek, haciz, şerh var mı; ihtiyati tedbir gerekiyor mu?
Denetim şeması
- Sicilin gücü: Tapu kaydı doğruluk karinesi taşır (TMK m.7, m.992); ayni haklar tescille doğar (m.1021). İddia eden aksini ispatla yükümlüdür (m.6).
- Yolsuz tescil (m.1024-1025): Geçerli hukuki sebebe dayanmayan tescil yolsuzdur; gerçek hak sahibi tapu iptali ve tescil ister (m.1025). Sahtecilik, vekâletin kötüye kullanılması, ehliyetsizlik bu kapsamdadır.
- Muris muvazaası: Miras bırakanın, mirasçıdan mal kaçırmak amacıyla gerçekte bağışladığı taşınmazı satış/ölünceye kadar bakma gibi göstermesi hâlinde işlem muvazaa nedeniyle geçersizdir (TBK m.19; TMK m.2). Saklı paya bağlı olmaksızın tüm mirasçılar dava açabilir; amaç (mal kaçırma kastı) ve bedel-emsal karşılaştırması ile araştırılır [ilkeler için karararama.yargitay.gov.tr].
- Tenkis ile ayrım: Gerçek bir bağış varsa muvazaa değil, saklı pay ihlali söz konusudur ve yol tenkistir (TMK m.560 vd.); muvazaa ile tenkis talebi terditli ileri sürülebilir.
- Tescile güven savunması (m.1023): Yolsuz/muvazaalı kayda iyiniyetle güvenip ayni hak kazanan üçüncü kişi korunur; bu hâlde aynen iade mümkün olmaz, tazminata gidilir. İyiniyetin sınırı m.3'tür; durumun gerektirdiği özen gösterilmemişse koruma yoktur.
- Tedbir: Kaydın üçüncü kişiye devrini önlemek için tapuya ihtiyati tedbir şerhi istenir (HMK m.389 vd.; TMK m.1010).
- Ara sonuç: İyiniyetli kazanım yoksa iptal-tescil; varsa gerçek hak sahibine tazminat (gerekirse m.1007 yolu).
Çıktı modülleri
- Tapu iptali ve tescil dava dilekçesi iskeleti (kayıt, sebep, terditli tenkis talebi).
- Muvazaa/iyiniyet değerlendirme tablosu (bedel-emsal, özen, devir zinciri).
- İhtiyati tedbir/şerh dilekçesi notu; yetki HMK m.12 (taşınmazın yeri).
Plugin bağlamı
Bu beceri gayrimenkul-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr,karararama.danistay.gov.tr,kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr,mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye[doğrulanacak]olarak işaretlenir. - Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcpkuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değilmadde_getir/kanun_metni_getir/mevzuat_araile getir;turk-hukuku-ictihat-mcpkuruluysa kararlarıictihat_ara/karar_getirile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.