name: kamulastirma-imar-uyusmazliklari description: "Taşınmaz kamulaştırıldığında, bedele itiraz edildiğinde, kamulaştırmasız el atma olduğunda veya imar planı/uygulaması taşınmazı kısıtladığında; bedel tespiti, kamulaştırmasız el atma ve imar dava yollarını belirlemek için kullanılır."
Kamulaştırma ve İmar Kaynaklı Taşınmaz Uyuşmazlıkları
Görev
Taşınmaza idarenin müdahalesinden doğan uyuşmazlıkları çözmek: usulüne uygun kamulaştırmada bedel tespiti ve tescil, usulsüz fiilî ya da hukuki el koymada (kamulaştırmasız el atma) tazminat/bedel ve imar planı/uygulamasının taşınmaz üzerindeki etkisinin denetimi.
Soğuk başlangıç (intake)
- İdarenin işlemi var mı (kamulaştırma kararı, plan, uygulama) yoksa fiilî el koyma mı söz konusu?
- Kamulaştırmada bedel tebliğ/uzlaşma aşaması yapıldı mı; bedele mi itiraz ediliyor?
- Taşınmaza fiilen el konuldu (yol, park) ama kamulaştırma yapılmadı mı (kamulaştırmasız el atma)?
- İmar planı taşınmazı yeşil alan/yol vb. olarak ayırıp uzun süre uygulanmadan mı bıraktı (hukuki el atma)?
Denetim şeması
- Usulüne uygun kamulaştırma (2942 sayılı Kanun): Kamu yararı kararı, kıymet takdiri ve uzlaşma görüşmesi (m.8) yapılır; uzlaşma olmazsa idare, bedel tespiti ve tescil davası açar (m.10). Malik, takdir edilen bedele bu dava içinde itiraz eder; bedel artırımı talep eder.
- Görev/yetki: Kamulaştırma bedel tespiti ve tescil davası asliye hukuk mahkemesinde, taşınmazın bulunduğu yerde görülür (2942 m.10; HMK m.12).
- Kamulaştırmasız fiilî el atma: İdare, kamulaştırma yapmadan taşınmaza fiilen el koyup kamu hizmetine özgülerse malik, bedelinin (tazminat) ödenmesini adli yargıda ister; idarenin haksız fiili niteliğindedir. 2942 sayılı Kanun Geçici m.6 ve ilgili düzenlemeler usulü belirler.
- Hukuki el atma (uygulanmayan imar planı): Plan taşınmazı kamu hizmetine ayırıp uzun süre kamulaştırmadan bırakırsa, mülkiyet hakkının özüne dokunan bu kısıtlama nedeniyle bedel istenebilir; görev bakımından idari/adli yargı ayrımına dikkat edilir [ilkeler için karararama.yargitay.gov.tr ve karararama.danistay.gov.tr].
- İmar işlemine karşı iptal: Plan, plan değişikliği, ruhsat veya yıkım kararı idari işlemdir; iptali için idari yargıda dava açılır (3194 sayılı Kanun; 2577 sayılı İYUK m.7 süre).
- Ara sonuç: Uyuşmazlığın türü (bedel mi, iptal mi) ve doğru yargı kolu (adli/idari) belirlenir; süreler kontrol edilir.
Çıktı modülleri
- Bedel artırımı/kamulaştırmasız el atma tazminat dilekçesi iskeleti.
- İmar işlemine karşı iptal davası yönlendirmesi ve İYUK süre notu (m.7).
- Adli/idari yargı ayrımı ve görev-yetki kontrol listesi.
Plugin bağlamı
Bu beceri gayrimenkul-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr,karararama.danistay.gov.tr,kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr,mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye[doğrulanacak]olarak işaretlenir. - Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcpkuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değilmadde_getir/kanun_metni_getir/mevzuat_araile getir;turk-hukuku-ictihat-mcpkuruluysa kararlarıictihat_ara/karar_getirile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.