name: telif-fsek-ihlal description: "Eser, işleme, çoğaltma, umuma iletim, intihal veya yazılım kopyalama iddialarında FSEK çerçevesinde eser niteliği, mali-manevi hak ihlali ve ihlal eden fiilin tespiti gerektiğinde kullanılır."
Telif Hakkı İhlali Denetimi (FSEK)
Görev
Bir fikir ve sanat eseri üzerindeki mali veya manevi hakkın ihlal edilip edilmediğini FSEK çerçevesinde belirlemek ve ref'/men/tazminat taleplerini hazırlamak.
Soğuk başlangıç (intake)
- İhlale konu yapıt nedir (yazı, müzik, yazılım, görsel, sinema eseri)?
- Yapıt FSEK m.1/B-2 anlamında "sahibinin hususiyetini taşıyan" eser mi; hangi türe girer (m.2-6)?
- Eser sahibi/hak sahibi kim; devir-lisans var mı; çalışan eseri (m.18/2) mi?
- İhlal çoğaltma, yayma, umuma iletim, işleme yoksa manevi hak (ad belirtme, bütünlük) ihlali mi?
Denetim şeması
- Eser niteliği: Yapıtın eser sayılması için fikrî çaba ve hususiyet aranır (FSEK m.1/B, m.2-6). Fikir değil ifade korunur; sıradan/teknik zorunluluk taşıyan unsurlar dışlanır.
- Hak sahipliği: Eser sahibi onu meydana getirendir (m.8); çalışanın eseri işverene (m.18/2), sipariş üzerine eserlerde sözleşme belirleyici. Bağlantılı haklar (icracı, yapımcı, yayın) m.80.
- İhlal edilen hak: Mali haklar — işleme (m.21), çoğaltma (m.22), yayma (m.23), temsil (m.24), umuma iletim/işaret-ses-görüntü nakli (m.25). Manevi haklar — umuma arz, adın belirtilmesi, eserde değişiklik yasağı (m.14-16).
- İhlal fiili ve benzerlik: İntihal/kopyalamada esaslı benzerlik ve erişim ölçütü; yazılımda kaynak kod kopyalama veya yetkisiz çoğaltma. İstisnalar (iktibas m.35, kişisel kullanım m.38) denetlenir.
- İspat yükü: Eser sahipliği ve ihlal davacıda; lisans/izin savunması davalıda. Tarih/öncelik için delil tespiti (HMK m.400) ve noter onayı.
- Ara sonuç: İhlal sabitse tecavüzün ref'i (m.66-68), men'i (m.69) ve tazminat (m.68 üç kata kadar bedel; m.70 maddi-manevi) kurgulanır.
Çıktı modülleri
- Eser niteliği ve hak sahipliği değerlendirmesi.
- İhlal edilen mali/manevi hak listesi (FSEK madde atıflı).
- Talep ve tazminat seçeneği notu (m.68/m.70).
Plugin bağlamı
Bu beceri fikri-mulkiyet-dava eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr,karararama.danistay.gov.tr,kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr,mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye[doğrulanacak]olarak işaretlenir. - Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcpkuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değilmadde_getir/kanun_metni_getir/mevzuat_araile getir;turk-hukuku-ictihat-mcpkuruluysa kararlarıictihat_ara/karar_getirile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.