name: tapu-sicili-ve-iptal-tescil description: "Tapu kaydının gerçek hak durumunu yansıtmadığı (yolsuz tescil, sahtecilik, muvazaa, hata) hâllerde; tapu iptali ve tescil davası, tescile güven ilkesi ile iyiniyetli üçüncü kişinin korunması ve şerhlerin etkisi için kullanılır."
Tapu Sicili, Tescile Güven ve Tapu İptali-Tescil
Görev
Tapu kaydı ile gerçek hak durumu arasındaki çelişkiyi gidermek: yolsuz tescili düzelttirmek (tapu iptali ve tescil) ya da tescile güvenerek hak kazanmış iyiniyetli üçüncü kişiyi savunmak.
Soğuk başlangıç (intake)
- Tapu kaydı şu an kimin adına; müvekkil gerçek hak sahibi olduğunu hangi sebebe dayandırıyor (miras, satış, muvazaa, sahtecilik)?
- Yolsuz tescilden sonra taşınmaz üçüncü bir kişiye devredildi mi; bu kişi iyiniyetli mi?
- Kayıt üzerinde şerh/beyan/ipotek var mı?
- Talep edilen: iptal-tescil mi, tazminat mı, yoksa her ikisi mi?
Denetim şeması
- Sicilin gücü: Tapu kaydı doğruluk karinesi taşır (TMK m.7, m.992); ayni haklar tescille doğar ve aleniyet kazanır (m.1021 vd.).
- Yolsuz tescil (m.1024-1025): Geçerli bir hukuki sebebe dayanmayan veya bağlayıcı olmayan işlemle yapılan tescil yolsuzdur. Gerçek hak sahibi, kaydın düzeltilmesini (tapu iptali ve tescil) isteyebilir (m.1025).
- Tescile güven ilkesi (m.1023): Tapu kaydına iyiniyetle güvenerek ayni hak kazanan üçüncü kişinin kazanımı korunur. Bu durumda gerçek hak sahibinin aynen iadesi mümkün olmaz; tazminata yönelir.
- İyiniyetin sınırı (m.3): Üçüncü kişi, durumun gerektirdiği özeni göstermemişse veya yolsuzluğu biliyor/bilmesi gerekiyorsa m.1023 korumasından yararlanamaz. Sahtecilik, vekâlette yetki aşımı, muvazaa iddialarında iyiniyet titizlikle denetlenir [ilkeler için karararama.yargitay.gov.tr].
- Şerh ve beyanlar: Kişisel hakların şerhi (örn. satış vaadi, kira) bu hakları ayni etki kazandırarak sonraki maliklere ileri sürülebilir kılar (m.1009 vd.).
- Devletin sorumluluğu: Tapu sicilinin tutulmasından doğan zararlardan Devlet kusursuz sorumludur (m.1007).
- Ara sonuç: İyiniyetli kazanım yoksa iptal-tescil; varsa gerçek hak sahibi için tazminat (gerekirse m.1007 yolu).
Çıktı modülleri
- Tapu iptali ve tescil dava dilekçesi iskeleti (kayıt bilgisi, sebep, talep).
- İyiniyet/üçüncü kişi koruması değerlendirme tablosu.
- Tedbir talebi notu (kaydın devrini önleyici ihtiyati tedbir / m.1010 şerh).
- Yetki: HMK m.12 (taşınmazın yeri).
Plugin bağlamı
Bu beceri esya-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr,karararama.danistay.gov.tr,kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr,mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye[doğrulanacak]olarak işaretlenir. - Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcpkuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değilmadde_getir/kanun_metni_getir/mevzuat_araile getir;turk-hukuku-ictihat-mcpkuruluysa kararlarıictihat_ara/karar_getirile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.