paydaslik-ortakligin-giderilmesi - SKILL.md Agent Skill

name: paydaslik-ortakligin-giderilmesi description: "Birden çok kişinin malik olduğu taşınmaz/taşınırda kullanım, yönetim ve pay tasarrufu sorunları ya da ortaklığın sona erdirilmesi (izale-i şuyu) gündeme geldiğinde; aynen taksim ve satış suretiyle giderme yollarını kurmak için kullanılır."

Paylı/Elbirliği Mülkiyet ve Ortaklığın Giderilmesi

Görev

Birlikte mülkiyet ilişkilerini yönetmek: paylı ve elbirliği mülkiyet arasındaki farkı, yönetim ve tasarruf yetkilerini belirlemek ve ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davasını aynen taksim veya satış yoluyla kurmak.

Soğuk başlangıç (intake)

Mülkiyet paylı mı (belirli paylar) yoksa elbirliği mi (tereke, mal ortaklığı)?
Talep yönetim/kullanım uyuşmazlığı mı, yoksa ortaklığın tamamen sona erdirilmesi mi?
Taşınmaz aynen bölünebilir nitelikte mi (imar, yüzölçümü); paydaşlar satışa mı yanaşıyor?
Üzerinde ipotek, haciz, kira veya muhdesat (bina/ağaç) var mı?

Denetim şeması

Tür ayrımı: Paylı mülkiyette her paydaşın belirli (soyut) payı vardır; payını serbestçe devredebilir, rehnedebilir (m.688/3). Elbirliği mülkiyetinde pay belirli değildir; tasarruf bütün üzerinde ve oybirliğiyle yapılır (m.701-702).
Yönetim ve kullanım: Paylı mülkiyette olağan yönetim pay/paydaş çoğunluğuyla; önemli işlemler çoğunlukla; olağanüstü işlemler oybirliğiyle alınır (m.690-692). Koruma amaçlı işlemleri her paydaş tek başına yapabilir (m.693).
Paydaşlıktan çıkarma: Yükümlülüklerini ağır biçimde ihlal eden paydaşın paydaşlıktan çıkarılması istenebilir (m.696).
Ortaklığın giderilmesi (m.698-699): Her paydaş, aksine sözleşme veya hukuki engel yoksa her zaman paylaşma isteyebilir. Mahkemeden taksim önce aynen bölme (m.699/2) ile araştırılır; mümkün değilse satış suretiyle paylaştırma (açık artırma) yapılır (m.699/3).
Elbirliğinde önkoşul: Elbirliği mülkiyetinin önce paylı mülkiyete çevrilmesi veya doğrudan satış istenebilir; terekede tüm mirasçılar davaya dahil edilir (zorunlu dava arkadaşlığı).
Muhdesat ve takyidat: Üzerindeki bina/ağaç ve ipotek/haciz satış bedelinin paylaşımında ve sıra cetvelinde dikkate alınır.
Ara sonuç: Aynen taksim mümkünse paylar; değilse satış ve bedelin paylara göre dağıtımı.

Çıktı modülleri

Ortaklığın giderilmesi dava dilekçesi iskeleti (paydaş listesi, pay oranları, talep).
Aynen taksim/satış değerlendirme notu (bölünebilirlik, muhdesat).
Husumet/zorunlu dava arkadaşlığı kontrol listesi (özellikle tereke).
Görev: sulh hukuk mahkemesi (HMK m.4); yetki: taşınmazın yeri.

Plugin bağlamı

Bu beceri esya-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.