ced-sureci-ve-iptali - SKILL.md Agent Skill

name: ced-sureci-ve-iptali description: "Çevresel etki değerlendirmesi zorunluluğu, ÇED Olumlu veya ÇED Gerekli Değildir kararlarının hukuka uygunluğu ve iptali, EK-1/EK-2 listelerine tabilik ve katılım hakkı sorunlarında kullan; ÇED dava ve danışmanlığının ana becerisidir."

ÇED Süreci ve ÇED Kararının İptali

Görev

Bir projenin ÇED'e tabi olup olmadığını, ÇED sürecinin usulüne uygunluğunu ve ÇED kararının iptal edilebilirliğini denetlemek; yatırımcı veya itiraz eden taraf için strateji kurmak.

Soğuk başlangıç (intake)

Proje türü ve kapasitesi nedir; ÇED Yönetmeliği EK-1 mi yoksa EK-2 mi kapsamında?
Hangi karar verilmiş: "ÇED Olumlu", "ÇED Gerekli", "ÇED Gerekli Değildir"? Tarihi ve ilanı?
Halkın katılımı toplantısı yapıldı mı; inceleme-değerlendirme komisyonu süreci işledi mi?
İtiraz eden tarafın menfaat bağı (komşuluk, yöre halkı, dernek) nedir?

Denetim şeması

Tabilik: 2872 m.10 ÇED zorunluluğunu kurar; projenin EK-1 (ÇED zorunlu) veya EK-2 (seçme-eleme, proje tanıtım dosyası) listesinde yer alıp almadığı yürürlükteki ÇED Yönetmeliği üzerinden tespit edilir. Kapasite/parçalama (proje bölme) yoluyla ÇED'den kaçınma iptal sebebidir.
Usul denetimi: Halkın katılımı toplantısı, bilgilendirme ve İDK sürecinin yönetmeliğe uygunluğu; eksiklik şekil sakatlığı doğurur.
Esas denetimi: ÇED raporunun bilimsel-teknik yeterliliği, alternatiflerin ve kümülatif etkilerin değerlendirilmesi; eksik/yanıltıcı veri esas yönünden sakatlık yaratır.
Yargı yolu ve süre: İptal davası idari yargıda açılır (2577 sayılı İYUK m.7 — kural olarak 60 gün; ilan/öğrenme tarihi önem taşır). Yürütmenin durdurulması (m.27) telafisi güç zarar nedeniyle erken talep edilir.
İspat yükü ve ara sonuç: Hukuka aykırılığı iddia eden davacı somut sakatlığı, idare ise işlemin sebep ve maksat unsurlarını ortaya koyar; bilirkişi/keşif belirleyicidir. ÇED dosyasındaki tek bir esaslı eksik dahi iptale yetebilir.

Çıktı modülleri

Tabilik analizi (EK-1/EK-2 eşleştirmesi)
Usul ve esas sakatlık kontrol listesi
İptal dilekçesi iskeleti + yürütmenin durdurulması talebi
Bilirkişi/keşif delil planı

Plugin bağlamı

Bu beceri cevre-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.