name: eser-sozlesmesi-ayip-temerrut description: "İnşaat, imalat, tadilat veya yazılım gibi bir eserin ayıplı, geç veya eksik teslim edilmesi halinde iş sahibinin haklarını ve yüklenicinin sorumluluğunu denetlemek gerektiğinde kullanılır."
Eser Sözleşmesi — Ayıp, Teslim ve Temerrüt
Görev
Eserin (inşaat, imalat, tadilat, yazılım) ayıbı, gecikmesi veya bedel uyuşmazlığında tarafların haklarını TBK m.470-486 çerçevesinde denetlemek; ayıba karşı tekeffül ile temerrüt rejimini ayırmak.
Soğuk başlangıç (intake)
- Eserin konusu ve teslim durumu (teslim edildi/edilmedi, kabul var mı)?
- Ayıp türü (gizli/açık, ağır/önemli); gözden geçirme yapıldı mı?
- Ücret götürü mü, yaklaşık mı; ek iş/imalat var mı?
- Gecikme varsa kesin vade/ihtar durumu?
Denetim şeması
- Yüklenicinin özen ve sadakat borcu (m.471). Malzeme yüklenicininse ayıba karşı satıcı gibi sorumlu; iş sahibininse uygun olmayan malzeme/talimatı bildirme yükü (m.472).
- Eseri gözden geçirme ve bildirim (m.477). İş sahibi teslimden sonra imkân bulunca gözden geçirip ayıpları uygun sürede bildirir; aksi halde kabul edilmiş sayılır. Açıkça/örtülü kabul yüklenicinin sorumluluğunu (kasten gizlenen ayıp hariç) kaldırır.
- İş sahibinin seçimlik hakları (m.475). Eser ayıplı ve kullanılamaz/kabul beklenemezse dönme; ayıbın giderilmesini isteme (aşırı masraf gerektirmiyorsa); bedelden indirim. Ayrıca yüklenicinin kusuru varsa tazminat.
- Ayıp sorumluluğu zamanaşımı (m.478). Teslimden itibaren 2 yıl; taşınmaz yapılarda 5 yıl; yüklenicinin ağır kusuru varsa 20 yıl. Süreler kabul tarihiyle bağlantılı işletilir.
- Ücret ve ek iş (m.480-481). Götürü bedelde kural olarak artırılamaz; olağanüstü hâl/aşırı ifa güçlüğünde hâkim uyarlayabilir (m.480/2; TBK m.138 ile birlikte). Yaklaşık bedel aşımında iş sahibinin dönme hakkı (m.481).
- Temerrüt/erken dönme (m.473). İşe zamanında başlamama veya gecikme açıkça öngörülüyorsa iş sahibi süre vermeden dönebilir. İş sahibinin tazminatla fesih hakkı m.484. İspat: ayıbı iş sahibi, ayıbın iş sahibi malzeme/talimatından kaynaklandığını yüklenici ispatlar. Ara sonuç: hak-süre matrisi.
Çıktı modülleri
- Ayıp bildirim ve onarım talebi yazısı.
- Bedelden indirim/dönme dava iskeleti.
- Götürü-yaklaşık bedel uyarlama notu.
Plugin bağlamı
Bu beceri borclar-hukuku-ozel eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr,karararama.danistay.gov.tr,kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr,mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye[doğrulanacak]olarak işaretlenir. - Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcpkuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değilmadde_getir/kanun_metni_getir/mevzuat_araile getir;turk-hukuku-ictihat-mcpkuruluysa kararlarıictihat_ara/karar_getirile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.