ifade-basin-ozgurlugu-dengesi - SKILL.md Agent Skill

name: ifade-basin-ozgurlugu-dengesi description: "Bir haber veya yayının ifade özgürlüğü kapsamında korunup korunmadığını, kişilik hakkı ihlali oluşturup oluşturmadığını AYM ve AİHM ölçütleriyle değerlendirmek gerektiğinde kullanılır."

İfade ve Basın Özgürlüğü ile Kişilik Hakkı Dengesi

Görev

Somut yayının Anayasa m.26/m.28 ve AİHS m.10 koruması altında olup olmadığını; kişilik hakkı (TMK m.24, Anayasa m.17) ile çatışmada hangi menfaatin üstün geldiğini ölçütlü biçimde belirlemek.

Soğuk başlangıç (intake)

İçerik maddi vakıa iddiası mı, değer yargısı mı, karikatür/abartılı eleştiri mi?
Konu kamusal tartışmaya katkı sunuyor mu (kamu yararı)?
Hedef kişi siyasetçi/kamu görevlisi mi, sıradan birey mi?
İddianın olgusal temeli (kaynak, doğrulama) var mı?

Denetim şeması

Koruma alanı: Haber, eleştiri ve değer yargıları Anayasa m.26 kapsamındadır; basın için m.28 ek güvence sağlar. Sınırlama Anayasa m.13 ölçütlerine (kanunilik, meşru amaç, ölçülülük) tabidir.
Çatışan menfaatlerin tartımı: AİHM ve AYM içtihadında kullanılan ölçütler — kamuya katkı, kişinin tanınırlığı ve önceki davranışı, haberin elde ediliş yöntemi, içeriğin biçimi ve sonuçları, yaptırımın ağırlığı [doğrulanacak — kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr ve hudoc.echr.coe.int].
Vakıa-değer yargısı ayrımı: Maddi vakıa iddiası ispata elverişlidir; gerçek değilse koruma zayıflar. Değer yargısı ispata tabi değildir ancak yeterli olgusal temel gerektirir.
Görünür gerçeklik ve özen: Yayın anında mevcut verilere göre özenli davranılmış, kamu yararı, güncellik ve öz-biçim dengesi sağlanmışsa hukuka uygunluk doğar.
Ara sonuç: Üstün menfaat ifade özgürlüğü lehineyse talep reddedilir; kişilik hakkı lehineyse ihlal tespit edilir.

Çıktı modülleri

Tartım tablosu (ölçüt bazında lehe/aleyhe)
Vakıa/değer yargısı sınıflandırması
Üstün menfaat sonucu ve gerekçe taslağı

Plugin bağlamı

Bu beceri basin-medya-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.