aio-epub-vn-style - SKILL.md Agent Skill

name: aio-epub-vn-style description: | Vietnamese literary translation style guide — word choice, sentence rhythm, genre conventions, and common error patterns for natural Anh-Viet translation. when_to_use: dịch sao cho hay, dịch thế nào, phong cách dịch, nguyên tắc dịch, translation style, how to translate, dịch văn học, style guide, word choice, sentence rhythm, genre style, Vietnamese literary style, Tín Đạt Nhã, translate naturally, review translated passage effort: low

Vietnamese Literary Translation — Style Guide

Cẩm nang dịch văn học Anh→Việt. Dùng standalone hoặc như prerequisite cho aio-epub-translate và aio-epub-quality.

Khi nào dùng skill này

Standalone: Khi cần tra cứu nguyên tắc dịch, hỏi "dịch câu này thế nào cho hay"
Prerequisite: Được aio-epub-translate và aio-epub-quality yêu cầu đọc trước khi làm việc
Training: Khi muốn hiểu sâu về dịch thuật Anh→Việt

Nền tảng: Tín · Đạt · Nhã

Ba tiêu chuẩn đánh giá bản dịch (Nghiêm Phục, 1898):

Tín (faithfulness): Trung thành với ý nghĩa và tinh thần nguyên tác — truyền tải đúng tư tưởng, cảm xúc, ý đồ tác giả. Không dịch sát từng từ.
Đạt (comprehensibility): Mạch lạc, dễ hiểu. Người đọc lĩnh hội nội dung một cách tự nhiên.
Nhã (elegance): Bản dịch uyển chuyển, mang vẻ đẹp ngôn từ riêng.

Nguyên tắc cốt lõi: Dịch sense-by-sense (theo nghĩa), không word-by-word (theo từ). Bản dịch tốt là bản mà người Việt đọc lên và nói "Đúng, chúng tôi nói như vậy." (Dynamic equivalence — Eugene Nida)

Cây quyết định nhanh

Bạn gặp vấn đề gì?	Đọc reference
Câu dài, cứng, không tự nhiên	`references/sentence-structure.md`
Chọn từ Hán-Việt hay thuần Việt? Đại từ nào?	`references/word-choice.md`
Câu đọc lên bị "vấp", không xuôi	`references/rhythm-and-voice.md`
Câu có mùi "dịch máy"	`references/common-errors.md`
Cần chuyển đổi cấu trúc Anh→Việt	`references/structure-conversion-table.md`
Nền tảng lý thuyết dịch thuật	`references/translation-principles.md`
Dịch sách thuộc thể loại cụ thể (self-help, fiction, science...)	`references/genre-strategies.md`
Kỹ thuật nâng cao (bù đắp, liên kết, ẩn dụ, hài hước)	`references/advanced-techniques.md`
Khai thác đặc trưng tiếng Việt (loại từ, tiểu từ, tượng thanh/hình)	`references/vietnamese-linguistics.md`
Thì/thể sai, động từ hướng (đi/đến/ra/vào) nghe gượng	`references/aspect-motion-verbs.md`
Câu đúng nghĩa nhưng "vô hồn", thiếu chiều sâu văn hóa Việt	`references/cultural-concepts-glossary.md`
Gặp thơ, ca dao, lục bát trong văn xuôi	`references/poetry-in-prose.md`
Cần nhịp văn xuôi du dương, hiểu thanh điệu bằng/trắc	`references/prosody-and-tonal-patterns.md`
Từ cảm xúc generic ("buồn", "vui") nghe nhạt	`references/untranslatable-emotions.md`
Cần giọng văn theo thời kỳ, tham chiếu bậc thầy văn học Việt	`references/vietnamese-literary-history.md`
Đánh giá chất lượng bản dịch	`references/quality-rubric.md`

Tiêu chí đánh giá chất lượng (tóm tắt)

Dựa trên MQM (Multidimensional Quality Metrics) + ATA, điều chỉnh cho EN→VI văn học:

Tiêu chí	Trọng số	Mô tả
Accuracy (Tín)	35%	Đúng nghĩa, không thêm bớt, tên riêng/số liệu chính xác
Fluency (Đạt)	25%	Đọc tự nhiên, không calque, không bị động thừa
Style (Nhã)	20%	Giữ giọng văn tác giả, từ láy, nhịp điệu
Cultural fit	12%	Thành ngữ, ẩn dụ, Hán-Việt/thuần Việt phù hợp
Consistency	8%	Đại từ, thuật ngữ, giọng văn nhất quán

Thang điểm: 95-100 (Xuất sắc) → 85-94 (Tốt) → 70-84 (Chấp nhận được) → 60-69 (Cần sửa) → <60 (Dịch lại)

Checklist tự kiểm tra (sau mỗi batch)

Tín: Đủ ý? Không thêm, không bớt? Tên riêng/số liệu chính xác?
Đạt: Có câu nào "nghe lạ"? Có bị động thừa? Có cụm từ "sáo rỗng dịch thuật"?
Nhã: Nhịp chẵn? Vế cân đối? Có dùng từ láy, thành ngữ khi có thể?
Giọng văn: Nhất quán? Đối thoại khác trần thuật? Cảm xúc nguyên tác còn nguyên?
Phép thử cuối: Che nguyên tác đi — bản dịch đọc được như tác phẩm viết bằng tiếng Việt không?

Reference Files

Resolve path để đọc reference files bằng Read tool:

REFS="${CLAUDE_PLUGIN_ROOT}/skills/aio-epub-vn-style/references"
echo "$REFS"

Sau đó dùng Read tool: Read($REFS/translation-principles.md), v.v.

File	Nội dung
`references/translation-principles.md`	Nền tảng Tín-Đạt-Nhã, cấu trúc Đề-Thuyết, đặc trưng tiếng Việt
`references/sentence-structure.md`	Tách câu, chuyển bị động, bối cảnh trước hành động, chống danh từ hóa
`references/word-choice.md`	Hán-Việt vs thuần Việt, từ láy, thành ngữ, đại từ nhân xưng (bảng đầy đủ)
`references/rhythm-and-voice.md`	Nhịp chẵn, cân đối vế, giọng văn theo thể loại, bậc thầy văn xuôi Việt
`references/common-errors.md`	6 loại lỗi phải tránh, xử lý văn hóa (Vinay & Darbelnet)
`references/structure-conversion-table.md`	Bảng chuyển đổi cấu trúc Anh→Việt, checklist tự kiểm tra
`references/genre-strategies.md`	Chiến lược dịch theo thể loại: self-help, fiction, science, philosophy, children's, historical
`references/advanced-techniques.md`	Bù đắp (compensation), liên kết văn bản, ẩn dụ, hài hước, thuật ngữ chuyên ngành
`references/vietnamese-linguistics.md`	Loại từ, tiểu từ tình thái, từ tượng thanh/hình, tu từ, thiết bị văn học
`references/aspect-motion-verbs.md`	Hệ thống thể/thì ngữ nghĩa, động từ hướng (đi/đến/ra/vào), tránh "mùi dịch" về ngữ pháp
`references/cultural-concepts-glossary.md`	Khái niệm văn hóa Việt (Phật giáo, duyên/nghiệp...) — khi nào khai thác để cộng hưởng với người đọc
`references/poetry-in-prose.md`	Dịch thơ, ca dao, lục bát trong văn xuôi — phân loại tình huống và ưu tiên xử lý
`references/prosody-and-tonal-patterns.md`	Vần điệu, thanh điệu bằng/trắc, nhịp văn xuôi, ảnh hưởng lục bát lên giọng văn
`references/untranslatable-emotions.md`	Từ vựng cảm xúc tiếng Việt không có tương đương Anh — nhận diện cơ hội dùng đúng chỗ
`references/vietnamese-literary-history.md`	Các giai đoạn văn học Việt, giọng văn theo thời kỳ, tham chiếu bậc thầy văn xuôi
`references/quality-rubric.md`	Khung đánh giá MQM/ATA, phân loại lỗi, rubric chấm điểm, red flags

Liên kết với các skill khác

Skill	Cách dùng vn-style
`aio-epub-translate`	Đọc vn-style TRƯỚC khi dịch — áp dụng nguyên tắc vào từng batch
`aio-epub-quality`	Dùng quality-rubric để đánh giá sâu hơn mechanical checks